کامیون معدنی عظیم کاترپیلار ۷۹۷ لاستیک‌هایی بزرگتر از قد انسانها دارد و بگر ۲۹۳ بزرگترین وسیله‌ی نقلیه‌ی ساخته شده‌ی بشر در تمام تاریخ است. اینها ساختمان‌های صنعتی متحرک و نه ماشین‌های معمولی هستند. به زیر زمین هم که جا تنگ است، ماشین‌آلاتی همچون اطلس کوپکو یا اپیراک Easer در نگاه اول چندان عظیم نمی‌نمایند، تا وقتی که بدانیم برای چه کاری ساخته شده است.
استخراج معدن یعنی جابجای کردن حجم عظیمی از سنگ و هر دقیقه کار و عملیات ماشین‌آلات هزینه دارد. پس بهتر است هزینه را حلال کنیم و ماشین را بزرگ بسازیم.
کاترپیلار ۷۹۷ فقط برای قشنگی نیست که بزرگ و چشمگیر است، این ماشین به طور مکرر صدها تُن ماده‌ی معدنی مفید و براده‌های حفاری را جابجا میکند. کامیون بزرگتر که با نام دامپ‌تراک هم شناخته میشود در هر نوبت جابجایی مقدار بیشتری ماده جابجا میکند و ظرفیت حفاری معدن را ارتقا میدهد.
بگر ۲۹۳ خود همه‌ی مراحل حفاری و جابجایی و تخلیه را در یک جا جمع کرده. بیل مکانیکی معمولی را در تصویر بالا میبینید، اما بگر ماشین حفاری و برداشت پیوسته است و به جای اینکه هر بار مقدار محدودی از خاک و سنگ را با یک جام بردارد، به صورت پیوسته حجم عظیمی از مواد را برش داده و جابجا میکند.
در این مقیاس ماشین بخشی از جغرافیای معدن است، سرعت حرکت آن به جای کیلومتر بر ساعت با متر بر روز سنجیده میشود و آب و هوای یک سر آن با انتهای دیگر متفاوت است.
بزرگتر همیشه بهتر نیست: زیر زمین
در معادن زیرزمینی وضعیت متفاوت خواهد بود. برای مثال اطلس کوپکو Easer که در سالهای اخیر با برند و ذیل شرکت اپیراک تولید میشود باید در فضایی کار کند که ماشین‌هایی با ابعاد بگر یا کاترپیلار ۷۹۷ در آن بی‌معناست. ماشین‌آلات این زیر باید در تونل‌ها و فضاهای عملیاتی زیرزمینی حرکت کرده و جاگیری کنند. کوچکی ابعاد به معنای تخفیف در قدرت و عملکرد حفاری نیست.
دریل واگن‌ها هم قرار است صدها تن سنگ را بشکافند و سوراخ را دقیقا در جایی که معدن نیاز دارد و به قطری که لازم است حفر کنند.
اپیراک Easer L دستگاه حفاری Raise Boring است. این ماشین‌آلات در معادن زیرزمینی برای حفر کانالی دایره‌ای میان دو سطح معدن استفاده شده و نیازی به انفجار ندارد. ایزر اپیراک به فونداسیون بتنی نیاز نداشته و در نقاط مختلف حفاری جابجا میشود. روش‌های مختلف حفاری از جمله Sublevel، Block و Stoping از آن برمیاید.
اپیراک Easer با بکارگیری ریمر ۷۵۰ میلیمتری تا ۶۰ متر رو به پایین حفاری میکند. قطر سوراخ پایلوت این سیستم حدودا ۲۳۰ میلیمتر بوده و پس از ایجاد سوراخ پایلوت قطر بسیار بالاتری را حفاری خواهد کرد.
اپیراک Easer L ماکسیمم ۴۰ نیوتن‌متر گشتاور ریمر داشته و نیروی پیشرانی آن در ریمرینگ به ۷۴۰ کیلوتن میرسد.
دریل واگن ها هیولا نیستند، این ماشین‌آلات زمین را برای کار هیولاها آماده میکنند. هیولای واقعی TBM یا ماشین تونل‌زنی است.
TBM
تی بی ام ها یا Tunnel Boring Machines دقیقا ماشین تونل‌زنی است. اگر کامیون‌های معدنی ساختمان‌هایی روی چرخ بودند که کد پُستی لازم داشتند، تونل‌زن‌ها شهرک هستند؛ ساختمان‌هایی ۶ طبقه و خوابیده روی زمین هستند که در دل آن فرو میروند و تونل را میسازند.
طول سپر بزرگترین تونل‌زن ساخته شده حدود ۱۸ متر است. این ماشین ۱۲۰ متری به آرامی میچرخد و برای حفاری تونل‌های زیردریایی هم کاربرد دارد.
تونل‌زن‌ها تبدیل به تونل میشوند، کارگران در حالیکه زمین پیش رویشان حفاری و پشت سرشان بتُن ریزی میشود، داخل ماشین حرکت میکنند. کارخانه‌ی متحرک TBM در نهایت در زمین خاک میشود و قطعات ارزشمند آن تفکیک شده خارج میشود.
