جرثقیل‌های برجی یا تاور کرین که بر فراز خط آسمان شهر دیده میشود در حقیقت ساخته و برآمده‌ی یک تردستی هستند. جرثقیل آماده‌ای که در حال ساخت ساختمان‌های بلند میبینید اندکی قبل خودش خودش را برپا کرده است.
هیچ کمک بیرونی یا جرثقیل دومی برای بالا بردن تاور کرین و قطعات آن لازم نیست و هیچ هلیکوپتر و آسانسوری هم در کار نبوده است. این ماشین بر روی پا و شانه‌های خود ایستاده و رشد کرده است. پس از این به بعد هرگاه خواستید ادعا کنید بر خود متکی بوده و هیچکسی در مسیر پیشرفت شما را کمک نکرده، خود را به تاور کرین تشبیه کنید.
جرثقیل برای بلند کردن هر چیزی به تکیه‌گاهی نیاز دارد، اما اگر آن چیز خود جرثقیل و طبقات بالاتر آن باشد چه میکند؟
جرثقیل در حقیقت از ستون فقرات خود بالا میرود. (باز هم استعاره‌ای مناسب برای افراد مدعی استقلال و توانمندی). جرثقیل برجی با مکانیزمی به نام قاب بالارونده یا Climbing Frame کار میکند.
- ابتدا قاب بالارونده هیدرولیکی به دور دکل جرثقیل حلقه میزند. دکل همان برج مشبک عمودی و معمولا زرد یا گاهی قرمزرنگ است.
- قاب دکل را گرفته و با کمک جک‌های هیدرولیکی خود را به سمت بالا میکشد و میراند.
- پس از بالا رفتن به اندازه‌ی یک طبقه‌ی جرثقیل قاب قفل کرده و بخش جدید دکل را از کنار بالا میکشد.
- بخش جدید جرثقیل در شکاف میانی جا داده شده و به دکل پیچ میشود.
قاب قفلش را شل کرده و چرخه‌ی فوق را از مرحله‌ی دوم تکرار میکند.
در هر چرخه‌ی گفته شده جرثقیل تقریبا به اندازه‌ی یک طبقه از دکل برابر با ۶ متر رشد کرده و تا ارتفاع نهایی این مراحل را تکرار میکند. اما از تردستی هم گفتیم.
تردستی: بخش جدید جرثقیل از کجا آمده است؟
تنها چیزی که به اندازه‌ی کافی بلند است که بخش جدید جرثقیل را بلند کند، خود جرثقیل است. جرثقیل به معنای واقعی کلمه اعضای بدن خود را بلند کرده و روی کله‌اش میگذارد.
جرثقیل با کمک بازوی افقی آشنا و ارابه بخش جدید دکل را بالا برده و در کنار شکاف در اختیار قاب بالارونده و جک‌های هیدرولیک آن قرار میدهد. کابین اپراتور، بازوی افقی جرثقیل و وزنه‌ی تعادل آن در هر نوبت به اندازه‌ی ۶ متر بالاتر رفته و شکافی در دکل ایجاد میکند. این شکاف همان شکافی است که پیشتر ذکرش رفت و بخشی از جرثقیل آماده است تا به داخل آن لغزانده شده، فضا را پر کند و با پیچ‌های بسیار پرقدرت فیکس شود.
جرثقیل به طور مرتب مهره‌ای به ستون فقرات خود اضافه میکند، اما چطور این جرثقیل با جای خالی یک مهره در کمر بالاتر میرود؟
بلندترین جرثقیل‌های جهان، سازندگان آسمان‌خراش‌ها و غولهای فراساحلی کدامند؟
۱- زوم لاین جرثقیل برجی LW3600-240NB را معرفی کرده و در حال حاضر بلندترین و بزرگترین جرثقیل برجی توربین بادی در جهان است. این جرثقیل حداکثر تا ۲۴۱ متر برابر با ساختمانی ۸۰ طبقه ۲۴۰ تُن وزن را بلند میکند. این یعنی ۲۰۰ ماشین سواری را بلند میکند. این جرثقیل مشهور برای نصب توربین‌های بادی نسل جدید با توان ۱۰ مگاوات و بیشتر طراحی شده است.
هر مرحله در وسط ستون فقرات جرثقیل فضای خالی ایجاد میکند و روی هوا می ایستد؟
این نکته بسیاری را گیج میکند، اما فضای خالی در کار نیست. دکل هرگز کاملا باز نمیشود. قاب بالارونده شکافی خلق نمیکند که دکل بی تکیه‌گاه و روی هوا رها شود. خود این قاب در هر مرحله سازه‌ی موقتی است که بار طبقات بالا را تحمل میکند.
قاب بالارونده طوقه یا فقسی فولادی است که در بالاترین طبقه‌ی دکل دور آن را میگیرد. این قاب با کمک جک‌هایی هیدرولیکیی و مکانیزم‌های قفلی خود را به تیرهای عمودی دکل میبندد. در هر مرحله قاب مذکور به طبقات پایین چنگ زده و کابین، بازوی فولادی و وزنه‌ی تعادل را روی سر نگاه میدارد.
اینطور نیست که ستون فقرات جرثقیل بریده شده و کابین و بازوی افقی بالای آن معلق مانده باشد. شکاف ایجاد شده فقط در حد یک طبقه‌ی ۶ متری بوده و داخل قاب بالارونده محصور است.
چرا وزنه‌ی تعادل واژگون نمیشود؟
وزنه تعادل بلوک بزرگ بتُنی یا فولادی است که در انتهای کوتاه بازوی افقی جرثقیل قرار داشته و بار انتهای بلندتر را متعادل میکند. این وزنه وظیفه‌ی دیگری هم دارد.
مجموعه‌ی بالایی جرثقیل صدها تُن وزن داشته و روی دکلی واحد تعادل دارد. چطور این تعادل طی بالارفتن به هم نمیخورد؟
به هنگام بالارفتن وظیفه‌ی مهمتری بر عهده‌ی وزنه‌ی تعادل است و آن حفظ مرکز ثقل جرثقیل دقیقا در بالای دکل است.
بالا رفتن جرثقیل عملیاتی کُند بوده و سرعت آن چندمتر در ساعت است. در هر گام توالی دقیقی از گشتاور بار خود جرثقیل و نیروی هیدرولیک قاب بالارونده ضروری است. برای ضمانت این توالی گاه در کنار جرثقیل برجی جرثقیل دوم و کوچکی به مونتاژ اولیه کمک میکند.
بلندترین جرثقیل‌های جهان، سازندگان آسمان‌خراش‌ها و غولهای فراساحلی کدامند؟
۲- باز هم برند چینی زوم لاین از چندین پروژه‌ی مشهور دبی در امارات متحده پشتیبانی کرده است. بلندترین هتل جهان با نام سیل دبی مارینا ۳۷۷ متر ارتفاع داشته و در گینس ثبت شده است. این برج یا برج الحبتور از جرثقیل‌های برجی بازویی سفارشی زوم لاین بهره میبرند. چین در ساخت و ساز و پل سازی حرف اول را میزند. در عربستان نیز تاور کرین M390D از شرکت پاورچاینا HC-L357 از شرکت سوئیسی آلمانی لیبهر سازه‌ی برج جده با ارتفاع ۱۰۰۸ متر را خواهند ساخت. جرثقیل‌هایی برای برج‌هایی هزار متری!
پایین آمدن جرثقیل
هر بالا رفتنی بالاخره پایین آمدنی هم دارد. در پایان پروژه فرآیند معکوس ساخت با کمک قاب بالارونده پیاده میشود. طبقات دکل یکی یکی باز شده و جرثقیل خودش را طبقه به طبقه بر روی زمین میاورد. برای برخی از جرثقیل‌های خیلی بلند ترفندی سینمایی‌تر به باز کردن جرثقیل کمک میکند!
دریک (انگلیسی: Derrick) از انواع جرثقیل و منسوب به شخصی بنام توماس دریک از انگلستان است که حدود ۱۶۰۰ میلادی شغلش کشیدن طناب دار بود. جرثقیل دریک پایهٔ قائمی موسوم به دکل دارد و بوسیلهٔ سیم‌ها یا طناب‌هایی مهار میشود. تیری موسوم به برج جرثقیل بر آن متصل بوده و با کمک چرخی در حول محور خود میگردد. این نوع جرثقیل در معادن و پل‌سازی کاربرد دارد. ویکی پدیا
یک جرثقیل دریک درون جرثقیل برجی و به هنگام بالا رفتن آن تعبیه میشود تا برای برچیدن ستون فقرات از بالا به پایین استفاده شود.
جرثقیل سازی یک ترفند باحال نیست، دلیل اصلی وجود آسمان‌خراش‌های مدرن است. آسمان‌خراش‌های مدرن فضای عمودی شهر را به فضای قابل استفاده و از قضا بسیار گرانقیمت و پرمنفعت برای سازندگان تبدیل کردند.
بلندترین جرثقیل‌های جهان، سازندگان آسمان‌خراش‌ها و غولهای فراساحلی کدامند؟
۳- قدرت برج سازی در دریا! رکورد ارتفاع فراساحل یا آف شور در اختیار شرکت SSCV Sleipnir است که بزرگترین کشتی جرثقیل نیمه شناور جهان با دو جرثقیل اصلی ۲۲۰ متری را در اختیار میادین گازی قرار میدهد.
