سروصدای نامعمول، لرزش و تغییر پروفایل دمایی علائم اولیهی خرابی کمپرسور است. بلبرینگهای کمپرسور در اثر گذر زمان ساییده شده و روتورها از تراز خارج میشوند. این اتفاقات از جمله عوامل لرزش یا ویبراسیون ناسالم دستگاه کمپرسور هواست.
کمپرسور اسکرو ماشینی روتاری یا دوار است و وجود مقداری لرزش در آن طبیعی محسوب میشود، اما چه زمانی این لرزش بیش از حد محسوب شده و کدام محیط کاری یا وضعیت دستگاه زنگ هشدار را به صدا درمیاورد؟ دو کمپرسور هنگام خروج از کارخانهی سازنده کاملا شبیه یکدیگرند، اما شرایط واقعی مانند ارتفاع، دمای محیط، رطوبت، نوع برق و نحوهی استفاده رفتار آنها رو به هنگام کار متفاوت خواهد ساخت. با توجه به این نکات اعلام قاعده و قانونی کلی برای علت لرزش چندان معقول نیست، ولی لرزش از جمله شاخصههای مهم سلامت کمپرسور است و باید جدی گرفته شود.
تاثیر لرزش بر عملکرد و سلامت کمپرسور هوا
لرزش بیش از حد خود عامل مشکلات مختلفی است، از جملهی آنها میتوان موارد زیر را برشمرد:
- توقف تولید و احتمال خرابی دستگاه
- افزایش مصرف انرژی
- کاهش عمر قطعاتی مانند سیلها، بلبرینگها و کوپلینگها
- افزایش سروصدای دستگاه
- شل شدن پیچها، اتصالات و احتمال نشتی در لولهها و جوشها
همواره شدت خطر ناشی از لرزش، یا سر و صدا و حرارت غیرعادی، به علت اصلی آن واقعه بستگی دارد.
علتهای رایج لرزش در کمپرسور هوا
کدام عوامل متهمین درجه یک هستند یا حداقل در مظان اتهام قرار میگیرند؟
۱. بلبرینگها: سایش و اصطکاک بلبرینگها از جمله اصلیترین دلایل لرزش است.
۲. عدم همراستایی و تراز: روتورهای کمپرسور اسکرو به مرور زمان از تراز خارج میشود. در سایر مدلها فلایویل، پولی، میللنگ یا سایر قطعات نیز ممکن است دچار مشکل تراز محوری یا عدم همراستایی شوند.
۳. پیچها و براکتهای نصب: همهی پیچها بایستی محکم شوند. گاهی نیز پیچهای جابجایی که به موقع نصب دستگاه برداشته میشود، جا مانده و باعث لرزش یا سروصدای غیرعادی میشود.
۴. کاور و بدنه دستگاه کمپرسور: محفظههای عایق صدا تنها نویز را کم نمیکند، این محفظهها بر روی انتقال لرزش نیز اثرگذار است.
۵. تسمهها: در کمپرسور تسمهای شلی یا لغزش تسمهها از جمله عوامل محتمل برای لرزش است.
۶. تجهیزات مجاور و جانبی: گاهی لرزش از دستگاههای دیگر منتقل شده و کمپرسور منبع آن نیست.
آیا لرزش به تنهایی نشانهی قطعی خرابی است؟ خیر
بسیاری از اپراتورهای کمپرسور هوا به محض مشاهدهی لرزش، خرابی بلبرینگها را نتیجه میگیرند؛ اما لرزش تنها یک علامت است و ممکن است دلایل مختلفی باعث آن باشد. تمرکز صرف روی لرزش احتمال تشخیص اشتباه را بالا میبرد. پس از مشاهدهی افزایش لرزش سیر شاخصها را بررسی کنید:
- از روغن نمونه برداری کنید. وجود براده فلزی میتواند نشانه خرابی بلبرینگ باشد.
- تغییرات دمایی کمپرسور را بررسی کنید. همواره سروصدا، لرزش و تغییرات دمایی به ترتیب رخ میدهد و هرکدام از اینها نشاندهندهی درجه یا مرحلهای از خرابیست که بر شما حادث شده است.
اقدامات پیشنهادی:
۱. با استفاده از دستگاه SPM مقدار لرزش طبیعی یا پایهی دستگاه را ثبت کرده و به صورت دورهای آن را زیر نظر نگاه دارید.
۲. اتصالات را بررسی و محکم کنید. تمام پیچها، براکتها و نقاط اتصال بررسی شود.
۳. آیا کمپرسور شما روی سطحی صاف و مستحکم قرار گرفته است؟ کمپرسور اسکرو نباید به زمین پیچ شود.
۴. همانطور که ولتاژ، آمپر و دما را اندازهگیری میکنید، تست لرزش را نیز به بخشی ثابت از برنامه سرویس و نگهداری دورهای کمپرسور خود تبدیل کنید.
در صورتی که اقدامات و بررسیهای اولیه پاسخگو نبود و لرزش تداوم یافت، از متخصصان سیستمهای هوای فشرد کمک بگیرید. این اقدام پیشگیرانه از آسیب تجهیزات و خواب خط تولید جلوگیری میکند و هزینههای چشمگیری را کاهش میدهد. همچنین نشاندهندهی احترام شما به کمپرسور شماست. تصور کنید سرطانی را زودتر شناسایی کنید، شانس زنده ماندن به مراتب افزایش می یابد و علاوه بر آن هزینههای درمان نیز کمتر است.
