اطلس کوپکو و اینگرسول‌رند چطور بر بازار کمپرسور هوا تسلط دارند؟ داستان رقابت آبی و نقره‌ای

تکنسین‌ها از کارخانه‌های تولیدی تا معادن و ساختمان‌ها میدانند که بهترین کمپرسور و قلب آن، المنت هوای فشرده، از برندهای اطلس کوپکو و اینگرسولرند است. این دو غول محترم هرکدام حدود ۱۵۰ سال سابقه‌ی کار و شهرت دارند و برای تسلط بر بازار کمپرسور هوا میجنگند. کم و بیش میتوان رقابت این دو نام را، در بازاری به مراتب کمتر انحصاری، به رقابت ایرباس و بوئینگ در صنایع هواپیمایی تشبیه کرد.

شرکت اینگرسولرند (سهامی عام)

شرکت بین المللی صنعتی چندمنظوره ای است که در  سال ۱۹۰۵ در ادغام شرکت های رقیب اینگرسول-سرجنت درل و رند درل که هر دو در سال ۱۸۷۱ شکل گرفته بودند، ایجاد شد. شرکت در دوبلین ایرلند برقرار گردیده اما ساختمان مرکزی آن در دیویدسون کارولینای شمالی می باشد. اینگرسولرند از سال ۲۰۱۰ عضوی از نشانه ی شرکت های پیشرو S&P می باشد.

برندهای زیر با حوزه های کاری آمده از زیرمجموعه های این شرکت می باشند: Amerister فعال در حوزه ی تجهیزات HVAC (گرمایش و تهویه) – ARO محصولات سیال – ARO Pumps محصولات انتقال سیالات – Cameron International Compression Systems تولیدکننده و ارائه دهنده ی خدمات تجهیزات فشرده سازی – Ingersoll Rand برند کمپرسورهای هوا، ابزار و تجهیزات مرتبط با مواد – Thermo King انتقال واحدهای سردکننده

شرکت اینگرسولرند در سال‌های اخیر بخش هوای فشرده‌ی خود را که طراح و سازنده‌ی کمپرسورهای هوای این شرکت هستند به شرکت دوسان کره‌ جنوبی واگذار نموده است.

این دو برند سازنده‌ی کمپرسور هوا دو فلسفه‌ی متفاوت در رویکرد به نیاز مشتری دارند.

اطلس کوپکو هولدینگ عظیم سوئدی است که مشابه با اینگرسولرند ریشه‌اش به دهه‌ی ۱۸۷۰ میلادی بازمیگردد. گویی آن زمان، دوره‌ی شکل‌گیری شرکت‌های عظیم معدنی بوده است. اطلس کوپکو پیشگام نوآوری و به ویژه نوآوری‌های تکنولوژیک است. در ایران امروز ما چندان این نوآوری‌ها خریدار ندارد، اما تجربه نشان داده با گذشت چند دهه همواره این نوآوری‌ها به باید‌های بازار تبدیل میشود. اطلس کوپکو در حال حاضر بر مانیتورینگ و کنترل دیجیتال ماشین الات با دقت بالا و صرفه‌جویی در انرژی متمرکز است و البته مورد نخست به بکارگیری هوش مصنوعی نیز ختم شده است. همچنین در سیستم‌های پایه‌ای‌تر نیز اطلس کوپکو سرمایه‌گذاری هنگفتی بر توسعه‌ی فناوری‌های VSD یا درایو سرعت متغیر و تولید کمپرسورهای اویل فری یا بدون روغن داشته است. از طرف دیگر اینگرسولرند جانور کاری صنایع و معادن است. این تشبیه اغراق نبوده و شهادت فعالان بازار در ایران نیز پشت آن است.

اینگرسولرند در قلب زمانی و مکانی صنعت آمریکا متولد شده و بر قدرت، سهولت نگهداری، اطمینان و استحکام و البته طراحی ماژولار تمرکز دارد. طراحی ماژولار یعنی چه؟

اینگرسولرند در سبد محصولات تولیدی با برندهای مختلفی قرار میگیرد. تمامی این شرکتها با یکدیگر روابط ارگانیک و ریشه‌ای دارند؛ یا یکی مالک دیگری است،‌ یا یکی کارخانه‌ و برند آن دیگری را خریده است، ولی در جهان برندهای اینگرسولرند،‌ گاردنر دنور، کمپ‌ایر و دوسان زنگ مشابهی در گوش خریداران به صدا در میاورد.

اطلس کوپکو، (به سوئدی: Atlas Copco)

شرکت صنعتی سوئدی می‌باشد، که در سال ۱۸۷۳ تأسیس شده است. این شرکت، تولیدکننده انواع ابزار و تجهیزات صنعتی می‌باشد.

شرکت اطلس کوپکو گروهی صنعتی بین‌المللی است، که دفتر مرکزی آن در شهر استکهلم، سوئد قرار دارد. در سال ۲۰۱۰ این شرکت بالغ بر ۶۹٬۸۸ میلیارد کرون درآمد داشته است. شمار کارکنان آن، بیش از ۳۳٬۰۰۰ نفر می‌باشد. در حال حاضر اطلس کوپکو مالک ۶۸ کارخانه تولید تجهیزات صنعتی است، که در ۲۰ کشور پراکنده می‌باشد.

طراحی ماژولار محصولات اینگرسولرند

طراحی ماژولار یا Modular Design به معنای تقسیم دستگاه به چندین بلوک یا ماژول مجزا و مستقل است. این بلوک‌ها هرکدام وظایف خود را داشته و نسبتا به راحتی قابل جداسازی، تعویض و حتی ارتقا هستند.لگوهای اسباب‌بازی معروف‌ترین توصیف و شبیه‌سازی برای طراحی ماژولار است.

دستگاه غیرماژولار و یکپارچه مجسمه‌ای گچی است که کافیست بخشی از آن بشکند. در صورت چنین آسیبی برای تعمیر باید کل مجسمه را تعمیر کرده یا دور بیندازید. قطعات به هم‌چسبیده، جدانشدنی هستند و به یکدیگر اتکای جدی دارند. اگر جایی تولیدکننده میتواند ماژولار تولید کند و نمیکند یکی از این دو دلیل را دارد: نمی صرفد. انحصار دارد و ترجیح میدهد دستگاه خراب شود و شما محکوم به خرید مجدد از خودش شوید.

در دستگاه‌های ماژولار، با ارجاع به همان تشبیه به لگو، اگر قطعه‌ای در لگو خراب شود کل سازه‌ی اسباب‌بازی را دور نمیریزیم. آن قطعه را درآورده و قطعه‌ای جایگزین میکنیم. در کمپرسورهای اینگرسولرند هم همینطور است و برای مثال در مدلهای مجهز به درایر یا فول فیچر میتوانید درایر را به شکل مجزا تعویض کنید. اطلس کوپکو تا حدی در این زمینه متفاوت عمل میکند.

کافیست قطعه‌ای از قطعات کمپرسور اطلس کوپکوی شما خراب شود. حال و روز شما دیدنی است هنگامی که در میان کاتالوگ‌های مختلف به دنبال تشخیص دقیق‌ترین قطعه‌ با پارت نامبر دقیق و درست هستید؛ بعد در می یابید که قطعه‌ی کمپرسور شما هشت بار پارت نامبر عوض کرده و عاقبت هم دیس کانتینیو شده و … اطلس کوپکو دوست دارد شما را در مشت خود نگاه دارد. متاسفانه ما تحریمیم و این مسئله کارفرمایان و تعمیرکاران را دچار مشکلات مضاعف به ویژه در مدل‌های پیچیده‌تر یا قدیمی‌تر کرده است.

طراحی ماژولار کمپرسور هوا به چه شکل است؟

در کمپرسور صنعتی با طراحی ماژولار اجزای اصلی از یکدیگر مجزاست. المنت، کولر یا رادیاتور، سپراتور روغن و تابلو برق هرکدام در محفظه‌ای مجزا قرار دارند.این کمپرسورها با اتصالات استاندارد به یکدیگر متصل شده و نیازمند جوشکاری یا لوله‌کشی‌های پیچیده نیستند. همچنین برای تعویض یا سرویس هر ماژول نیازی نیست کل دستگاه را باز کنید. در محفظه‌ی مربوطه را باز کرده، چند پیچ را باز میکنید و قطعه تعویض میشود. تصور کنید در دنیای کمپرسورها، اطلس کوپکو آیفون اپل است و اینگرسولرند برای اندروید‌دوستان و سامسونگ‌بازان خوب است.

مثال ساده و ملموسی از تفاوت اینطور است: در اطلس کوپکو‌های قدیمی‌تر اگر رادیاتور کمپرسور شما سوراخ شود یا نشتی داشته باشد، باید کل شاسی را باز کنید. لوله‌ها را جدا کرده و نیازمند جوشکاری خواهید بود. اما در کمپرسور اینگرسولرند ماژولار تعویض در کل ۴۵ دقیقه هم طول نمیکشد. از عیوب طراحی ماژولار میتوان به احتمال هزینه‌ی بالاتر و احتمال اشغال فضای بیشتر گفت.

اطلس کوپکو و اینگرسولرند در چه جبهه‌هایی در حال جنگند؟

۱. راندمان

راندمان و بازدهی کمپرسور مسئله‌ی کمپرسورهای اسکرو روغنی یا اویل اینجکت است. برای عزیزان خریدار کمپرسور بدون روغن که اصطلاحا خشک یا در انگلیسی کمپرسور اویل فری نامیده میشود توجه به راندمان توجهی زیادی لوکس است. کمپرسور اسکرو روغنی بزرگترین بازار کمپرسور هوا را در اختیار دارد و رقابت راندمان میان کمپرسور اطلس کوپکو سری GA VSD و کمپرسورهای اینگرسولرند سری R+ PM جریان دارد. اطلس کوپکو مرزهای بازدهی را جابجا کرده است.

اطلس کوپکو در کمپرسورهای جدیدتر خود از فناوری VSD + بهره میبرد که با موتور مغناطیس دائم در مصارف پر نوسان انرژی قابل توجهی صرفه‌جویی کرده و قیمت اولیه‌ی گرانتر خود را در چند سال برمیگرداند. اینگرسولرند اینجا هم همان اینگرسولرند ساده‌ای است که میشناسیم:‌ اطمینان و استحکام بالاتر. احتمالا در رقابت راندمان حدود ۸ درصد مصرف انرژی بیشتری داشته باشد، که با قیمت اولیه‌ی کمتر و تعمیرات احتمالا ارزانتر یر به یر میشود.

۲. هوای پاک، کمپرسور بدون روغن

اصلا تا به حال نام کمپرسورهای بدون روغن اینگرسولرند را شنیده اید؟ تک و توک در میان ایرانیان نام کمپرسور نیروانا از اینگرسولرند را میشنویم (کمپرسور کلاس صفر سری NIR/NXP)، اما نام و آوازه‌ی کمپرسورهای خانواده‌ی Z اطلس کوپکو گوش فلک را کر کرده است. در صنایع غذا و دارو، نوشیدنی‌ها و الکترونیک اطلس کوپکو به شکل چشم‌گیری برتری داشته و بازار را مال خود کرده است. اطلس کوپکو لیدر بی رقیب بازار کلاس صفر است.

۳. کمپرسور دیزلی یا پرتابل

در معادن و پروژه‌های عمرانی اینگرسولرند یک سر و گردن بالاتر است. اینجا دقیقا جایی است که استحکام و سخت‌جانی به چشم خواهد آمد. اگر کمپرسور دیزلی را بشناسید و حواس‌جمع باشید،‌ روزی نیست که در تهران رانندگی کنید و کمپرسورهای دیزلی اینگرسولرند را جنب ساختمان‌ها نبینید. پس تا اینجا میتوان گفت اینگرسولرند کارخانه‌ها را داده و خیابان‌ها و معادن را گرفته است.

کمپرسورهای پرتابل اطلس کوپکو بیشتر با نام سری X و کمپرسورهای دیزلی اینگرسولرند بیشتر با عنوان سری P شناخته میشود. کمپرسورهای اینگرسولرند استحکام بالاتر، عملکرد بهتر در ارتفاع و دسترسی آسان به قطعات آن زبانزد است. تازه توجه داشته باشید: اطلس کوپکو به طور سنتی بازار ایران را برده است و علیرغم جای پای محکم اطلس کوپکو در بازار ایران، همچنان در کمپرسورهای دیزلی اینگرسولرند حرف اول را میزند.

اطلس کوپکو‌های دیزلی جدید هم پیشتاز تکنولوژیک هستند. این کمپرسورها کنترل هوشمند، صدای کمتر،‌ تجهیزات کنترلی دیجیتال چون اسمارت لینک دارند و در اروپا محبوبیت نسبی دارد.

فقط اطلس کوپکو و اینگرسولرند میجنگند و باقی تماشاچی اند؟

میدان رقبای گردن و کلفت دیگری هم دارد. کمپرسور کایزر آلمان بعد از دو غول مذکور اولین نامی است که به ذهن می آید. این کمپرسور انتخاب مهندسان اصولی (بخوانید آلمانی صفت) است. کمپرسور کایزر با پروفایل سیگما مشتریان خود را وفادار حفظ کرده است. تمرکز کایزر بر طراحی دقیق با دقت استثنایی در طراحی روتور است.

در ایران گاردنر دنور نداریم اما در بازار جهانی گاردنر دنور کمپانی خواهر اینگرسولرند است. قیمت میانی و پایین‌تر کمپرسورهای اینگرسولرند را بایستی در این برند بجویید. دیگر نام‌های معتبر عبارت است از سول‌ایر،‌ کوئینسی و  کمپ ایر. از چینی‌های نوظهور و ایرمن ژاپنی هم نباید غافل شد. سول ایر در سالهای اخیر پشتیبانی مالی هیتاچی ژاپن را دارد که برای اطلس کوپکو و اینگرسولرند بوی خطر را در فضا پخش کرده است.

در نهایت بهترین کمپرسور وجود ندارد. برندهای معتبر داریم و «بهترین کمپرسور برای نیاز شما»

به جغرافیای خود و حضور کمپانی مورد نظر نگاه کنید،‌ حتی اینکه از کدام شهر هستید هم اهمیت دارد. اگر در شهر و کشور شما همه یک برند خاص را میخرند، احتمالا بازار آن عمق بهتری دارد، موقع فروش دست دوم بیچاره نخواهید شد و به هنگام تعمیرات و خرید قطعات کافیست به اولین مغازه‌ی سر کوچه (شرکت تامین کننده) سر بزنید. در محیط‌های سخت و پرگردوغبار اینگرسولرند ارجحیت دارد.برای هوای خشک یا بدون روغن به سراغ اطلس کوپکو بروید. لاکچری‌بازی دارید و مایل به مانیتورینگ از راه دور هستید باز هم اطلس کوپکو انتخاب بهینه‌تری خواهد بود.

به هزینه‌ی انرژی دقت کنید، در سالهای پیش رو ایران هم بالاخره شبیه باقی کشورها خواهد شد،‌ شاید هم انرژی کارخانه‌ی شما از نیروگاه ساخته‌ی شما یا انرژی خورشیدی تامین شود و در این حالت اطلس کوپکو همچنان سر است. اگر خود تیم داخلی از تکنسین‌های زبده دارید میتوانید روی تهیه‌ی قطعات ارزان و تعمیرات آسان اینگرسولرند حساب کنید و همچنین اگر بودجه‌ی شما اندکی کمتر است.