نیاز هوای فشرده برای ابزار مختلف بادی

ابزارآلات متعددی با بکارگیری نیروی باد یا هوای فشرده کار کرده و در صنعت و معدن و همچنین ساختمان‌ و راهسازی به یاری کارکنان می آید. در اینجا اسامی موارد متعدد و مختلفی از آنها را که در ساخت و تعمیر خودرو، کارهای ساختمانی و نجاری و رنگ‌کاری و پرداخت استفاده میشود خواهیم شناخت و با تعدادی از ابزارآلات بادی کارخانجات نیز آشنا خواهیم شد.

ابزار بادی یا پنوماتیک خودرو

آچار ضربه ای که اسامی مختلفی چون ضربه‌زن و تفنگ ضربه‌ای هم دارد معمولا با هوای فشرده کار میکند. اگرچه از نیروی الکتریکی یا هیدرولیک هم برای راه‌اندازی آن استفاده میشود، اما به اندازه‌ی آچارهای بادی فراگیرند که بیشتر با همین نام، و نه عنوان آچار ضربه‌ای، شناخته میشود. آچار بادی در صنایع مختلف و همچنین تعمیر و نگهداری خودرو و ماشین الات سنگین کاربرد دارد. از آچار بادی برای پروژه‌های ساختمانی، مونتاژ محصولات و نیازهای دیگری که گشتاور بالا با حداقل زحمت کاربر لازم است استفاده میشود. شکل دیگری از این ابزار آچار گشتاور است که برای اعمال گشتاوری مشخص به مهره یا پیچ کاربرد دارد و از سفت کردن بیش از حد پیچ و مهره‌ها جلوگیری میکند.

جغجغه بادی برای باز و بست انواع پیچ و مهره کاربرد دارد. جغجغه بادی برای جاهای تنگ و کار روی پیچ و مهره‌هایی که دسترسی مناسبی ندارد ایده‌آل است. جغجغه علاوه بر استفاده در مونتاژ در صنایع کارگاهی و تعمیرگاهی مثل تعمیرگاه‌ خودرو و موتورسیکلت استفاده میشود.

دریل بادی که از نام آن مشخص است چیست و چگونه کار میکند. در دریل بادی یا پنوماتیک نیروی هوای فشرده که از کمپرسور هوا تامین شده است مته را به گردش درآورده و برای سوراخ‌کاری سطوح سیمانی، فلزی و چوبی مناسب است. دریل بادی از دریل‌های برقی قدرتمندتر است و همچنین از دیگر مزایای آن در مقایسه با دریلهای برقی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

• وزن کمتر: دریل بادی نیازی به موتور بر روی خود ندارد و نیروی آن از کمپرسور تامین میشود.
• وزن کمتر یعنی خستگی کمتر اپراتور دستگاه و در نتیجه زمان بیشتر و بهتر کار کردن.
• دریل بادی دیرتر خراب میشود و قطعات کمتری دارد. در نتیجه هزینه نگهداری و تعمیر آن نیز کمتر است.
• دریل بادی هزینه‌ی اولیه‌ی پایینتری نیز لازم دارد و گشتاور بالاتری تولید میکند.
• به طور عمومی ابزارآلات بادی نسبت به مشابه الکتریکی تنوع بیشتر، قدرت بیشتر، انعطاف و ایمنی بالاتری ارائه میدهد و مانورپذیری خوبی دارد.

فرز انگشتی عموما در کارهای مختلف دستی مانند آهنگری و نجاری کاربرد دارد و از ابزار ضروری برای کار بر روی خودرو نیز هست. فرز انگشتی بادی با بهره‌گیری از هوای فشرده کار کرده و مشابه با دیگر فرزها با عنوان سنگ بادی نیز شناخته میشود. کلمه‌ی انگشتی نیز به کوچک بودن آن در مقایسه با دیگر سنگ یا فرزها اشاره داشته و اصطلاحا مینی سنگ یا فرز مینیاتوری نامیده میشود. فرز انگشتی بادی از ورودی هوای فشرده، دریچه گاز برای تنظیم سرعت، قفل اسپیندل و کلت برای محکم کردن مته‌های مختلف فرز تشکیل شده است.

سنباده بادی یا پولیش بادی به جای موتور الکتریکی توان خود را از کمپرسور هوا تامین میکند. این وسیله و ابزار با کمک هوای فشرده سرعت چرخش بالایی برای سنبادی‌کاری بر روی فلز، چوب و پلاستیک فراهم میاورد. اگر در کارگاه خود کمپرسور هوا و مقداری هوای فشرده‌ی اضافه داشته باشید، هرکدام از این ابزارآلات بادی میتواند کارگاه شما را روشنتر کند و لذت کار با وسیله‌هایی پرقدرت ولی سبک را به کارکنان شما بچشاند.

پیچ گوشتی بادی را دیگر همه‌ی ما در تعمیرگاه‌های خودرو دیده ایم. پیچ‌گوشتی پنوماتیک یا بادی قدرت دریافتی از هوای فشرده را برای باز کردن پیچ استفاده میکند و سرعت آن بسیار خوشایند است. این وسیله در انواع مستقیم و تفنگی ارائه میشود که نوع دوم زاویه‌دار است.

تفنگ باد ابزاری است که هوای فشرده را از کمپرسور به بیرون هدایت میکند و امکانات مختلفی همچون باد کردن لاستیک یا تمیز کردن محیط برای شما ایجاد میکند. میزان باد خروجی نازل قابل تنظیم بوده و با فشارهای مختلف کار میکند.

ابزار بادی ساختمانی و نجاری

در کنار هر ساختمان نیمه‌ساخته‌ای کمپرسور دیزلی از برندهای معتبری چون اطلس کوپکو و اینگرسولرند یا سول ایر میبینیم یا از کمپرسورهای کارگاهی قدیمی که سرویس و نگهداری آن بر عهده‌ی اجاره‌دهنده است. در این مطلب قصد نداریم به ماشین‌آلات و ابزار سنگینی که با باد و هوای فشرده کار میکنند بپردازیم، وگرنه در ساختمان سازی هوای فشرده برای نیلینگ، چکش‌های بادی و … کاربردهای گسترده ای دارد. اما از جمله ابزار‌آلات بادی مورد استفاده در ساختمان‌سازی و البته نجاری میتوان به موارد زیر اشاره کرد.

میخکوب بادی نیاز به ضربه با چکش را حذف کرده و کوبیدن میخ در تعداد بالا و در زمان کوتاهتر را میسر ساخته است. میخکوب نیز مشابه با دیگر ابزارآلات بادی با شیلنگ مناسب به کمپرسور هوا یا کالکتور متصل است. انتخاب لوله‌کشی یا شیلنگ مناسب برای جلوگیری از افت فشار ضروری است.

بهتر است حتی اگر شیر خروجی کمپرسور اسکرو دیزل ۲ اینچی است، لوله کشی لوله سیاه (لوله فولادی فاقد روکش روی) ۴ اینچی انجام شود و اتصالات ۹۰ درجه با اتصالات ۴۵ درجه جایگزین شود. در خروجی کمپرسور باد صنعتی یک تبدیل ۲ به ۴ اینچی و در محل مصرف نیز یک کالکتور قرار داده می شود تا توزیع هوای فشرده به ابزار و ماشین آلات به شکل مطلوب صورت پذیرد.

نوع دیگری از میخکوب، میخکوب فریمینگ یا میخکوب قاب بندی است. از میخکوب قاب‌بندی برای ساخت اسکلت چوبی ساختمانها استفاده میشود و در ساختمان‌های سازه‌فلزی و بتنی نیز در مرحله‌ی نازک‌کاری کاربرد دارد. در ساختمان‌سازی از میخکوب قاب بندی برای نصب کفپوش، قالب‌بندی بتن و نصب سقف‌های چوبی استفاده میشود.

منگنه‌کوب برای اتصال بهینه‌ی دو قطعه به بکدیگر کاربرد دارد ولی کاربرد آن برای مصارفی است که با مثال بهتر میتوان توضیح داد. برای مثال اتصال روکش پارچه با چوب یا چوب با چوب در نجاری با منگنه‌کوب محکم میشود. همچنین در اموری چون عایق‌بندی، بسته‌بندی و اتصالات مختلف ساختمانی از منگنه‌کوب و نوع بادی آن استفاده میشود.

چکش یا پیکور بادی یار ساختمان‌سازان در تخریب است. هوای فشرده نیروی ضروری برای عملیات تخریب را تامین کرده و مشابه با دیگر ابزار پنوماتیکی، به دلیل آنکه الکتروموتور برا روی خود ابزار سوار نیست، وزن کمتری دارد. قدرت ضربه‌زنی ابزارآلات و چکش‌های پنوماتیکی در مقایسه با چکش‌های برقی بالاتر و از چکش‌های هیدرولیکی پایینتر است.

پیستوله رنگ در ساختمان سازی، نجاری و صنایع مختلفی چون خودروسازی کاربرد دارد و با کمک هوای فشرده رنگ‌پاشی بر روی محصول نهایی را هدایت میکند. در کارهای مختلف و بسته به سطح پرداخت نیاز به کمپرسورهای مختلفی نیز هست. مثلا برای کار بر روی خودرو و رنگپاشی کارفرمایان به سراغ کمپرسور اویل فری میروند تا بخارات روغن موجود در هوای فشرده پرداخت نهایی رنگ را تخریب نکند.

رنگ‌کاری و پرداخت با کمپرسور هوا

علاوه بر پیستوله رنگ ابزار دیگری نیز در رنگ‌کاری و پرداخت کمک میکند که از جمله‌ی انها میتوان به ایربراش، سنباده لرزان بادی و پولیش بادی اشاره کرد. سنباده زدن یکی از طاقت‌فرسا‌ترین کارهای یدی است. کافی است قطعه چوب کوچکی را با ورق سنباد پرداخت کرده باشید تا غایت ضعف و ناتوان بشر را به چشم دیده و با دست لمس کنید. سنبادی بادی بسیار کار را سریعتر و آسانتر پیش میبرد. سنباده‌های بادی بر انواع چهارگوش، مشتی، سرکج و تفنگی است و صفحه‌ی آن با سرعت مشخصی برای عملیات پرداخت و سنباده‌زنی میچرخد. سنباده بادی‌های مدرن قابلیت مکش داشته و همزمان با سنباده‌زنی براده‌های چوب و متریال دیگر را به درون میکشد.

سایر ابزار بادی صنعتی

اسکلیر یا اصطلاحا چکش گل‌زن بادی ابزاری است که زنگ‌زدگی و رنگ یا سایر مواد را از روی سطوح فلزی تمیز میکند. این ابزار بادی سوزنی بلند و باریک داشته و به کمپرسور هوا متصل است. به محض تماس سوزن با سطوح فلزی جریان هوای فشرده درون آن جاری میشود و ضرباتی که به فلز وارد میکند مواد را از روی فلز میکند. این ابزار در جوشکاری، رنگ‌امیزی، لوله‌کشی و سایر خدمات تعمیراتی و سرویس کاربرد دارد.

همانطور که تا بدینجا میدانیم از هوای فشرده و نیروی پنوماتیک برای راه‌اندازی انواع و اقسام ابزارآلات استفاده شده و نیرو و گشتاور قدرتمند آن جای کارهای یدی و گاه ابزارآلات برقی را گرفته است. قیچی پنوماتیک یکی دیگر از این ابزار است که تیغه‌های محکم فولادی آن در کاربری‌های مختلف استفاده میشود.

اکچویتور بادی دستگاهی است که انرژی هوای فشرده را به حرکت مکانیکی دورانی یا خطی تبدیل می‌کند تا شیرهای صنعتی پروانه‌ای و توپی را اتوماتیک باز و بسته و مدیریت کند. این ابزارآلات در اتوماسیون صنعتی جایگزینی برای کنترل دستی بوده و افزایش سرعت و دقت به همراه دارد. اکچویتور بادی یا پنوماتیکی بر اساس گشتاور تولیدی و نیاز به فنر به دو مدل تکضرب و دوضرب دسته‌بندی می‌شود.

به طور کلی ابزارآلات هیدرولیک در مقایسه با ابزار پنوماتیک قدرت بالاتری دارند و از جمله‌ی آنها میتوان به پرس هیدرولیکی اشاره کرد که از پرس پنوماتیکی یا بادی قدرت بهتری دارد. اما سرعت کار با پرس‌های بادی بالاتر بوده و معمولا محیطی ایمن و تمیز برای کاربران خواهد ساخت.

فشار کاری و حجم هوای فشرده‌ی موردنیاز هرکدام از ابزار بادی

غالب ابزارآلات بادی با فشار استاندارد که در بازه‌ی ۶ تا ۸ بار است کار میکند. این فشار در سیستم آمریکایی برابر با ۹۰ تا ۱۱۵ PSI است. اما میزان هوای مصرفی آنها چقدر است؟ هرکدام از ابزار بادی بسته به نوع کارکرد مقدار هوای فشرده‌ی متفاوتی نیاز دارد و برای محاسبه‌ی کل هوای فشرده‌ی مورد نیاز کارگاه بایستی هوای فشرده مورد نیاز تمام ابزاری که همزمان کار میکنند را جمع بزنیم و ۱۵ تا ۲۰ درصد هم برای لحاظ ارتفاع از سطح دریا، نشتی و غیره اضافه در نظر بگیریم. از میان ابزاری که نام بردیم آچارهای بادی در رنج ۱۲۰ تا ۳۰۰ لیتر بر دقیقه، جغجغه بادی با هوای کمتر و در رنج ۷۰ تا ۱۲۰ لیتر بر دقیقه کار میکند. جدول زیر هوای فشرده‌ی مورد نیاز باقی ابزارآلات گفته شده را نمایش میدهد.