هنگامی که از کمپرسور استفاده نمیکنم هم همچنان مشغول به کار باقی میماند.
اگر مصرف هوای فشرده ندارید ولی کمپرسور باد همچنان روشن میماند، یقهها را بالا زده و همچون یک کاراگاه وارد عمل شوید. هوا کجا میرود؟ سیستم چرا به درستی پاسخ نمیدهد؟ دو دلیل اصلی این مشکل را باید بجویید، یکی نشتیهای هوا و دیگری خرابی قطعهای کنترلی در سیستم کمپرسور است. اولی مانع از رسیدن سیستم به فشار قطع شده و دومی در ارسال فرمان توقف موتور ناتوان است.
کمپرسور هوشمند نیست که از خود بپرسد الان واقعا کسی هوا لازم داره؟ کمپرسور فقط فشار شبکه را میبیند. فرض کنید سیستم وظیفهی حفظ فشار ۷ بار را دارد. هرگاه تولید متوقف شد، به موجب نشتیها فشار شروع به کاهش میکند و این موقع است که کمپرسور با تشخیص افت فشار سیستم دوباره وارد مدار میشود. کمپرسور هوایی را تولید میکند که چند متر آن طرفتر از نشتی خارج میشود.
مقصر شماره یک: نشتی هوای فشرده
رایجترین دلیل عدم توقف کمپرسور هم همین نشتی در سیستم هوای فشرده است. در بسیاری از مواقع نشتی به قدری است که هرگز سیستم به فشار کافی برای فعالسازی کلید قطع خودکار نمیرسد.
- نشتیهای خارجی: نشتی خارجی را راحتتر میتوان بررسی کرد. هوا از هرجایی میتواند فرار کند، ولی بررسی اتصالات و بستها، شیلنگ هوا و شیر تخلیهی مخزن اولین اهداف کارآگاه کارگاه است.
۱. تمام نقاطی که شیلنگها به کمپرسور و ابزار بادی متصل هستند را بررسی کنید، بر روی نواحی مشکوک آب و صابون بمالید، اگر حباب کرد نشتی را پیدا کرده اید.
۲. ممکن است خود شیلنگ سوراخ ریز یا ساییدگی داشته باشد.
۳. اطمینان حاصل کنید که شیر توپی کف مخزن کمپرسور کاملا بسته باشد. - نشتیهای داخلی: اگر بیرون از کمپرسور مشکلی پیدا نشد، ممکن است مشکل نشتی از داخل بوده و درون اجزای کمپرسور پنهان شده باشد. شیر یکطرفهی معیوب، شیر آنلود یا شیر ورودی از متهمین محتمل هستند.
فشار بالاتر + نشتی بزرگتر + ساعت کار طولانیتر = هدررفت عظیم انرژی
وظیفهی شیر یکطرفه چیست؟ شیر یکطرفه اجازهی ورود هوای فشرده به درون مخزن را داده و از بازگشت آن جلوگیری به عمل میاورد. اگر شیر یکطرفه گرفته و فرسوده باشد یا ذرات ریز لای آن را باز نگاه داشته باشد هوای تحت فشار از کمپرسور به بیرون نشت میکند. این نشتی حتی زمانی که کمپرسور کار نمیکند هم بروز و نمود دارد. هرگاه کمپرسور به فشار قطع رسید و خاموش شد به صدای خروج هوا از شیر تخلیه یا فیلتر ورودی هوا گوش تیز کنید.
شیر آنلودر فشار باقیمانده در دریچه تخلیه را به هنگام توقف کمپرسور آزاد کرده و به الکتروموتور کمک میکند تا نوبت بعد به راحتی روشن شود. نشتی یا گیرکردگی این شیر هوای مخزن را تخلیه کرده و مانع از دستیابی به فشار قطع میشود. متهم نهایی هم شیر ورودی است که اگر در حالت آنلود به طور کامل بسته نشود هوا از آن خارج خواهد شد.
هدررفت هوای فشرده نه بویی دارد، نه کسی متوجه آن میشود. چندین نشتی کوچک و بیصدا میتواند کار را حسابی خراب کند.
مقصر شماره ۲: مشکلات کنترلرها
زمانی که نشتی را به طور کامل بررسی کرده و از اصلاح یا نبود آن مطمئن شدید، به سراغ قطعاتی میرویم که وظیفه دارند به کمپرسور دستور توقف دهند.
فشار مخزن را پایش کرده و برق موتور را کنترل میکند: کلید فشار اگر دچار عیب باشد، مثلا کنتاکتهای داخلش آن جوش خورده یا گیر کند، حتی مخزن هم که پر شد باز سیگنال قطع برای الکتروموتور کمپرسور ارسال نمیکند.
اتصالات و فیتینگهای لولهکشی کمپرسور، شیلنگهای آسیبدیده، کوپلینگها، شیر پنوماتیکی، المنت فیلتر، رگولاتور و روغنزن، شیر تخلیه کندانس، تجهیزات پنوماتیکی فرسوده، نازهای خراب و ترکها و اتصالات معیوب شبکه توزیع هوای فشرده همگی در خطر نشتی قرار دارند.
بعضی کارخانهها، حتی اگر فقط ۸ یا ۱۶ ساعت تولید داشته باشند، سیستم هوای فشردهی خود را ۲۴ ساعت روز تحت فشار نگه میدارند. نشتی یا کنترلر خراب میتواند تمام شب، تمام آخر هفته و حتی در تعطیلات هم هوا را هدر دهد. هوای هدررفته یعنی خرابی زودرس کمپرسور، کاهش عمر مفید کمپرسور و برق مصرفی به وفور.
در ضمن، گاهی کمپرسور تقاضای مصنوعی هوای فشرده را پاسخ میدهد. اگر نازل هوای فشرده برای تمیزکاری کارخانه استفاده میکند، شاید هیچ نگران آن نباشید. اما هرگاه این نازلها در ۲۰ نقطه از کارخانه نصب شد، ممکن است کمپرسور ۲۴ ساعته فعال بماند.
عیب یابی سیستم کمپرسور
- تست آب صابون: در حالی که کمپرسور روشن است روی تمام اتصالات شیلنگ، بستها و شیر تخلیهی مخزن آب و صابون بمالید و به دنبال حباب بگردید.
- هرگاه کمپرسور به حداکثر فشار رسید و خاموش شد گوشهای خود را تیز کنید: صدای هدررفت هوای فشرده از شیر آنلودر یا فیلتر ورودی مشکل را نمایان میکند.
- اگر کمپرسور آنلود است و هوا تولید نمیکند و کسی هم مصرفی ندارد، به فشارسنج مخزن نگاه کنید. کاهش آرام و پیوستهی فشار مخزن نشاندهندهی نشتی است.
- نشتی پیدا نشد؟ فشار ثابت ماند؟ قاعدتا مشکل از کلید فشار خود کمپرسور است. تعویضش کنید.