برای تبدیل هوا به هوای فشرده نیازمند توان هستید. در کمپرسورهای برقی، این توان به شکل الکتریسیته بوده و توسط موتور الکتریکی تولید می شود. متداول‌ترین موتور الکتریکی، موتور القایی قفس سنجابی سه فازی است. این نوع موتور در تمامی صنایع کاربرد دارد. بی‌صدایی و قابلیت اتکا این موتورها را جزئی از اکثریت سیستم‌ها، من جمله کمپرسورها، کرده است.

اجزای اصلی موتور الکتریکی چیست؟

موتور الکتریکی از ۲ قسمت اصلی تشکیل شده است، استاتور ثابت و روتور متحرک. استاتور یک میدان مغناطیسی چرخشی ایجاد می کند و روتور این انرژی را به حرکت، یا به زبان دیگر انرژی مکانیکی، تبدیل می کند. استاتور به خط اصلی منبع سه فاز متصل است. جریان درون سیم‌پیچ‌های استاتور یک میدان مغناطیسی چرخشی خلق می کند که درون روتور جریان القا کرده و میدان مغناطیسی درون آن را نیز به راه می اندازد. اثر متقابل میادین مغناطیسی استاتور و روتور گشتاور چرخشی ایجاد می کند که شافت روتور را به حرکت درمی‌آورد.

سرعت چرخش

در صورتی که شافت القایی موتور با سرعتی برابر با سرعت میدان مغناطیسی بچرخد، جریان القایی درون روتور صفر خواهد بود. هرچند، به موجب اتلاف‌های مختلف، مثلا در یاتاقان‌ها، این غیرممکن بوده و سرعت همواره حدود ۱تا۵درصد کمتر از سرعت همزمان میدان مغناطیسی (slip) است. (موتورهای مغناطیسی ثابت هیچ اسلیپی تولید نمی کنند)

بهره‌وری

تبدیل انرژی در موتور بدون اتلاف نیست؛ این اتلاف ناشی از اتلاف‌های مقاومتی، اتلاف‌های تهویه، اتلاف‌های مغناطیسی کردن و اتلاف‌های اصطکاکی است.

کلاس عایق

مواد عایق داخل سیم‌پیچ‌های موتور به کلاس‌های مختلفی متناسب با استاندارد IEC 60085 (استانداردی که کمیسیون بین‌المللی الکتروتکنیک منتشر کرده است) تقسیم می شوند. یک کاراکتر (حرف) متناظر با دمایی که حد بالایی محدوده‌ی عایق شده است، هر کلاس را مشخص میکند. اگر حد بالایی به میزان۱۰ درجه سانتیگراد و برای یک دوره‌ی پایدار زمانی نقض شود، عمر سرویس عایق نصف شده است.

تمامی دماها به درجه سانتیگراد می باشد.

کلاس‌های محافظ

کلاس‌های محافظ، منطبق بر استاندارد IEC 60034-5، نحوه‌ی محافظت از موتور در مقابل تماس و آب را مشخص می کند؛ کلاس‌ها با حروف IP و ۲ رقم کنارشان مشخص شده است. رقم اول محافظت در مقابل تماس و نفوذ ذرات جامد و رقم دوم محافظت در برابر آب را مشخص می کند.

برای مثال در IP23 : (عدد۲) محافظت در مقابل ذرات جامد بزرگتر از ۱۲ میلیمتر و (عدد۳) محافظت در برابر اسپری مستقیم آب تا ۶۰درجه سانتیگراد به طور عمودی.

روش‌های خنک‌سازی

روش‌های خنک‌سازی منطبق بر استاندارد IEC 60034-6 نحوه‌ی خنک کردن موتور را بیان می کند. این روش‌ها با حروف IC به همراهی چند رقم که مدل خنک‌کنندگی (بدون تهویه – خودتهویه – خنک‌سازی تحمیلی) و سبک خنک‌سازی عملیات (خنکسازی داخلی – خنکسازی سطحی – خنکسازی مدار بسته – خنکسازی مایع و …) را مشخص میکند، بیان می شود.

 

گشتاور چیست؟ *torque*

گشتاور چرخشی موتوری الکتریکی بیانگر ظرفیت چرخش روتور آن است. هر موتور یک گشتاور بیشینه دارد. این بدان معناست که در صورت اعمال باری فراتر از این گشتاور، موتور امکان چرخش را نخواهد داشت. در بار (لود) معمول موتور به طور قابل توجهی پایینتر از بیشینه گشتاور خود کار می کند، هرچند توالی استارت لود بالاتری را می طلبد. عمومامشخصات موتور بر روی نمودار گشتاور ارائه می شود.

 

منبع