فشار خروجی کمپرسور بی ثبات و نوسانی شده، کنترل جریان هوا دشوار به نظر میرسد، فیوزها میسوزند یا برکرها قطع میشوند، سروصدای کمپرسور از تحمل ما فراتر رفته و سخت روشن خاموش میشود، اینها همگی نشانههای جدی از آستانهی خرابی است. در بیشتر موارد و به ویژه در وضعیت کنونی ایران تعمیر گزینهی اول و حتی آخر است. صرفهجویی در منابع و حفظ تجیزات بزرگ قابل درک است. با این حال در مواردی نیز، بخصوص در شرایط اقتصادی نرمال، تعویض کمپرسور بیمار معقول خواهد بود.
چه زمانی تعمیر کمپرسور عاقلانه است؟
تعمیرات ساده و ارزان
حتی اگر برنامهی نگهداری را مو به مو اجرا کنید و مالک شایستهای برای کمپرسور خود باشید، باز هم اشتباهات و مشکلاتی، حتی برای کمپرسورهای نو رخ میدهد. اگر میتوان مشکل را سریع رفع کرده و مشکلی ریشهایتر در کار نیست، فورا به سراغ تعمیر دستگاه بروید. هرچند، منتظر صدور فرمان از طرف ما هم نبودید.
اولین خرابی کمپرسور
تجهیزات جدید و تجهیزاتی که سابقه خرابی ندارند را بهتر است تعمیر کنید. گاهی مشکلاتی جزئی یا اشکال در تنظیمات سیستم هوای فشرده رخ میدهد.
قطعات در دسترسند.. نقطه سر خط
این مورد کلیدیترین نکتهی تعمیرات کمپرسور اسکرو و دیگر مدلهای کمپرسور هواست. در بازار فعلی ایران علیرغم تمامی مشکلات بسیاری از قطعات همچنان یافت میشود. البته گاهی بد نیست برای شارژ انبار و جلوگیری از خواب خط تولید به استقبال خرابیها رفته و قطعات یدکی کمپرسور را از قبل داشته باشید. چه اشکالی دارد؟ حتی اگر پولی که امروز برای خرید المنت ذخیره میپردازید را یک سال دیگر نیاز داشتید، خب خواهید فروخت و به زخم کارخانه خواهید زد.
پیچیدگیهای نصب کمپرسور جدید
از جمله مشکلاتی که در اندک صنایعی رخ میدهد ولی در برخی از مصارف و کاربردها، حتی برای کمپرسورهای چند ۱۰ ساله، جایگزینی کمپرسور چندان ساده نخواهد بود. ممکن است عملیات کارخانهی شما در اطراف کمپرسور رشد کرده باشد و برای جایگزینی نیازمند جرثقیل، تخریب دیوار یا سوراخ کردن سقف باشید. همچنین تجهیزات جانبی کمپرسور هوا مانند مخازن تحت فشار و درایر کمپرسور را نیز در نظر بگیرید.
علاوه بر اینها هزینههای پنهان دیگری نیز وجود دارد. اتصالات لولهکشی و برق معمولا در همان محل نیست و ممکن است کابلها زیرزمینی بوده یا از سوی سیمانی عبور کنند. پیچیدگیهای نصب کمپرسور جدید گاهی تعمیر کمپرسور کهنه را به خوبی توجیه میکند.
چه زمانی کمپرسور را تعویض کنم؟
خرابی مکرر کمپرسور
سن کمپرسور و علت دقیق خرابی چندان اهمیتی ندارد، وقفههای مکرر در کار خط تولید هزینهای فراتر از خرید کمپرسور جدید خواهد داشت و کاملا خرید کمپرسور نو یا کارکردهی سالم را توجیه میکند. همواره متوجه هزینهای که غرق کرده اید باشید. هزینهای که غرق شده، رفته و بازنخواهد گشت. پس نقطهی تصمیمگیری خود را دقیقا زمان حال قرار دهید و هزینههای نگهداری و تعمیر کمپرسور کنونی و خرید کمپرسور جدید را در کنار یکدیگر بررسی کنید.
کمپرسور کوچک است – اصطلاحا Undersized
توسعهی خط تولید یا افزودن تجهیزات جدیدی که با هوای فشرده کار میکنند معمولا کمپرسور قبلی را از هوادهی کافی بازمیدارد، گاهی هم کمپرسور از ابتدا کوچک انتخاب شده است. در هر صورت اگر قصد کاهش سایز ندارید، معقول خواهد بود که به واحد کمپرسور بزرگتری کوچ کنید. کمپرسور قدیمی را میتوان به عنوان کمپرسور پشتیبان یا کمپرسور جانبی که بار نوسانات را پوشش خواهد داد استفاده کرد یا فروخت.
کمپرسور خیلی بزرگ است – اصطلاحا Oversized
گاهی عکس مورد بالا رخ میدهد. کمپرسور با توجه به احتمال توسعهی خط تولید یا برای مصرفهایی خریداری شده است که دیگر معنا نداشته و حذف شده اند. در چنین حالتی در نظر داشته باشید که کمپرسور بیش از اندازه بزرگ به اندازهی کمپرسور کوچک مخرب است. هدررفت انرژی، کاهش عمر تجهیزات و نیاز به سرویس و نگهداری بیشتر از جمله مشکلات دیگر این کمپرسورهاست.
برای کشورهای پیشرفته: واحد قدیمی یا خارج از گارانتی
در اروپا خودروها هم چنین هستند. اگر تجهیزات شما به پایان عمر گارانتی خدماتی خود نزدیک میشود و تعمیرات پرهزینهای چون تعمیر المنت، درایو VSD یا الکتروموتور و موتور دیزلی را در پیش دارند، عطای آن را به لقایش بخشیده و به سراغ خریداری کمپرسور جدید میروند. اگر هزینهی تعمیر بیش از نصف قیمت واحد کمپرسور جدید باشد خرید جایگزین را باید بررسی کرد.
کمپرسور قدیمی را چه کنیم؟
سازندگان دائم در حال بهینهسازی محصولات خود بوده و هرچه کمپرسور قدیمیتر باشد مصرف انرژی بالاتری دارد. به قیمت برق هم نگاهی داشته باشید. اگر هزینهی مصرف برق و نگهداری زیاده از حد باشد طبیعتا باید دو دو تا چهار تا کرد.
بدترین اتفاق: عدم دسترسی به قطعات یدکی کمپرسور
چند سال پیش مشکل عمدهی کمپرسورهای کایزر در ایران همین بود. کمپرسورهای عالی آلمانی که در سطح جهانی رقیب اطلس کوپکو محسوب میشود ولی در ایران قطعات آن یافت نمیشد. کایزر تحریم را سختگیرانه رعایت کرد و سرنوشت کمپرسورهایی که به همراه خطوط تولید آلمانی وارد ایران شده بودند دچار مشکلات شد و برخی از مالکان آنها را جایگزین کردند. همچنین هرچه کمپرسوری قدیمیتر شود، تامین قطعات سادهی آن هم با مشکل روبرو خواهد شد. به هر حال سازندگان کمپرسور هوا منجمله اطلس کوپکو هم بدشان نمیاید که شما از آنها کمپرسور جدید خریداری کنید.
این شرکتها با تغییرات گاه غیرضرور قطعات و حذف آنها از تولیدات و انبار خود شما را وادار به جایگزینی کمپرسور خواهند کرد. شنا در لیست قطعات یدکی و پارت نامبرهای جدید و قدیم و بولتنهای متعدد گیجکنندهی اطلس کوپکو گاهی شما را به نقطهای میرساند که متوجه میشوید نه امکان واردات قطعهی مورد نظر را دارید و نه در بازار کسی آن را دارد. در این حالت یا قطعه را باید بسازید، یا از اقسام تامینکنندگان تقاضای امداد کنید یا حتی کمپرسور خود را تعویض کنید.
ملاحظات
نکاتی که پیش از هرگونه تصمیمی بررسی کرده و از سلامت آنها اطمینان حاصل کنید عبارتند از ۱. آیا منبع برق مشکلی ندارد؟ ۲. آیا سایز فیوزها درست است؟ ۳. آیا سطح روغن طبیعی است؟ آیا روغن شیری شده، در هوا روغن داریم، مصرف روغن زیاد شده است؟ نگهداری ضعیف تهویهی نامناسب هوا و پیچهای شل همگی چنین خرابیهایی به بار میاورد.
۴. نشتی ها را بررسی کنید. نگهداری نامناسب و زنگزدگی در لولهکشی باعث افت فشار و کیفیت پایینتر هوا خواهد شد. ۵. سیستم خنککننده را پس از داغی هوای فشرده خروجی بررسی کنید. ۶. تسمهها را به دنبال استهلاک و ساییدگی بررسی کنید. آيا تسمهها را مکرر تعویض میکنید؟ ۷. از نشتی یا زنگزدگی لولهکشی هوای فشرده چه خبر؟ پیش از هرگونه تعویض کمپرسور عجله را کنار بگذارید. تجهیزات جانبی کمپرسور همچون درایر و کولرهای کمپرسور را بررسی کنید که درست کار کنند.
عیب یابی ماشین آلات مصرف کننده
آیا منبع مشکل مصرف کنندهی هوای فشرده نیست؟ فشار بسیار بالا، کهنگی و فرسودگی از جمله احتمالات است. ابزارآلات پنوماتیکی که بیشترین فشار را نیاز دارند معمولا متهم ردیف اول هستند. این قبیل تجهیزات فشار مضاعفی بر کمپرسور وارد میکنند و شاید تعویض آنها انتخاب بهتری باشد.
