اگر قصد خرید کمپرسور هوای اسکرو دارید و با محاسبهی دقیق یا سرانگشتی به مقدار دقیق نیاز خود دست پیدا کردهاید. بایستی اقدام به خرید کمپرسور با همان مقدار هوادهی تا ۱۵ درصد بیشتر کرده و در کنار آن مخزن هوای فشرده نیز تهیه کنید.
چرا خرید مخزن برای کمپرسور اسکرو ضرورت دارد؟
حتی اگر کارخانهی شما به صورت پیوسته و ۳ شیفت هر ۷ روز هفته از هوای فشرده استفاده میکند، باز هم خرید مخزن ذخیره برای کمپرسور اسکرو اجباری است. این خرید ۵ دلیل و یک قاعدهی سرانگشتی دارد.
دلیل اول: ایجاد فضای بدون بار و آنلود
کمپرسور پیستونی با هر سیکل کاری یک بار خاموش و روشن میشود و آسیبی هم نمیبیند. اما کمپرسور اسکرو برای کار پیوسته طراحی شده است. کمپرسورهای اسکرو دو وضعیت عمومی دارند: حالت لود که در حال تولید هوای فشرده است و حالت آنلود یا بدون بار که دریچهی ورودی آن بسته میشود و روتورها آزادانه میچرخند. در حالت آنلود مصرف انرژی بسیار کاهش می یابد.
حال بیایید این دو وضعیت گفته شده را در دو موقعیت متفاوت زیر نظر بگیریم: موقعیت اول کمپرسور با مخزن کار میکند و موقعیت دوم کمپرسور مخزنی را در کنار خود ندارد.
در حالت اول کمپرسور هوا را به داخل مخزن میفرستد تا به فشار قطع مثلا ۸ بار برسد. سپس دستگاه به حالت آنلود رفته و استراحت میکند. مخزن ضربهگیر بوده و به کمپرسور اجازه میدهد کاملا خاموش شده یا در حالت استندبای باقی بماند. بدون مخزن کمپرسور هیچوقت استراحت نمیکند.
در حالت دوم به محض اینکه شیر را ببندید مصرف هوا متوقف میشود، ولی کمپرسور اسکرو همچنان به داخل لولهی بنبست هوای فشرده میفرستد. در این وضعیت فشار به سرعت اوج میگیرد و کمپرسور مجبور میشود در حالت لود یا زیر بار بماند یا مرتب روشن و خاموش شود.
مثال موبایل و شارژر را در نظر بگیرید. چرا موبایل را در حالتی که به شارژر وصل است نباید استفاده کنید؟ تصور کنید شارژ موبایل ۱۰۰ درصد شده، در این وضعیت اگر موبایل استفاده نشود، شارژر قطع کرده و باتری استراحت میکند. اما اگر روی مبل کنار پریز بنشینید و از موبایل استفاده کنید. شارژ ۹۹ درصد شده و دوباره شارژر فعال میشود، شارژ برای لحظهای ۱۰۰ درصد شده و شارژر قطع میکند، اما لحظهی بعد مجدد ۹۹ و تکرار قصه و آسیب به باتری موبایل.
دلیل دوم: از همراهی روغن با هوای فشرده جلوگیری میکند.
کمپرسور اسکرو به دلایل متعددی نیازمند روغنکاری است. روغن کمپرسور به داخل سیلندر تزریق شده و سپس با کمک سپرتور از هوا تفکیک میشود. سپراتور روغن و هوا زمانی بهترین عملکرد را دارد که سرعت هوا آهسته و یکنواخت باشد. مخزن به دو شکل به سلامت آنها و حذف روغن از هوای فشرده تولیدی کمک میکند. اول آنکه مخزن ضامن سرعت آهسته و یکنواخت هواست. دوما وقتی هوای تولیدی وارد مخزن میشود، سرعت به شدت کاهش می یابد و ذرات ریز روغن تهنشین و کف مخزن جمع میشود.
اگر کمپرسور اسکرو مسقیما به لولهکشی و شبکه توزیع هوای فشرده متصل شود، هوا با سرعتی زیاد و پر از ذرات روغن به سپراتور برخورد میکند و فیلترها، درایر و در نهایت ابزارها هم از گزند آن در امان نخواهند بود.
چرا مزیت جادویی مخزن بزرگ سوء تفاهم است؟
مخزن و مزایای آن هم حدی دارد.
اگر هوای کافی نداشته باشید، پس بهتر است هوای بیشتری ذخیره کنید. هر زمان نیاز داشتید مخزن آن را تامین کرده و هر گاه کار متوقف شد هم کمپرسور مخزن را پر میکند. مخزن هم که بسیار بزرگ انتخاب شده است. ۳ دلیل خطرناک شما را از این انتخاب بر حذف میدارد:
خطر ۱: قهقرایی با نام سیکل کاری
کمپرسور اسکرو کمپرسور پیستونی نیست. این ماشین برای عملیات پیوسته و در محدودهای بهینه طراحی شده است. محدودهی بهینه را معمولا در رنج ۷۰ تا ۱۰۰ درصد ظرفیت در نظر میگیرند. کمپرسوری که کوچکتر از نیاز شما باشد همیشه باید در ۱۰۰ درصد کار کند و هیچوقت خاموش یا آنلود نمیشود. روغن کمپرسور و خود تجهیزات داغ کرده و عمر مفید کمپرسور به شدت کاهش می یابد.
خطر ۲: کابوسی با نام افت فشار
قاعدهای کلیدی نادیده گرفته شده: فشار مخزن همیشه باید از فشار مصرف بالاتر باشد تا بتوان از هوای ذخیره شده استفاده کرد. وقتی هوا از مخزن خارج میشود، فشار هوای داخل آن افت میکند و کمپرسور کوچکی که به کار میفتد هم توان تامین فشار مورد نیاز را ندارد. تصور کنید فشار تولیدی ۱۰ بار و نیاز ابزار ۹/۵ بار باشد. در چنین وضعیتی و پس از آنکه هوای فشرده از فیلتر و درایر و لولهکشی گذر کرد، فشار افت کرده و آن محدودهی دقت را رد میکند. کمپرسور بزرگتر با فشار قطع بالاتری کار کرده و فشار مخزن را به راحتی حفظ میکند.
خطر ۳: تاخیر در پر کردن مخزن
مصرف ناگهانی هوای فشرده کمپرسور کوچک شما را وارد اضطرار میکند و چند دقیقه زمان لازم دارد تا آن مخزن بزرگ را پر کرده به فشار برساند! در عرض این چند دقیقه خط تولید کُند شده، اپراتورها کلافه و ماشینآلات سندبلاست، پرس و سیانسی قدرت خود را از دست میدهند.
دلیل سوم برای خرید مخزن: مخزن باتری است و از افت فشار جلوگیری میکند.
ابزار و ماشینآلات پنوماتیک به فشاری پایدار نیاز دارند. هرگاه دستگاه جدیدی در شبکه مصرفکننده روشن شود، چند ثانیه برای کمپرسور اسکرو لازم است تا پاسخ را تنظیم کند. در این چند ثانیههاست که مخزن به مانند باتری وارد عمل میشود.
هر زمان ابزار بزرگی ناگهان روشن شود، مخزن همان لحظه هوای مورد نیاز آن را بدون معطلی تحویل میدهد و کمپرسور ۵ تا ۱۰ ثانیه فرجه خواهد داشت تا خود را وفق دهد. بدون مخزن هر بار که شیری باز میشود افت فشاری شدید در کل شبکه رخ میدهد و تولید آسیب خواهد دید.
دلیل چهارم: حذف رطوبت هوای فشرده
هوای محیط رطوبت دارد و هوای فشرده همان هواست که غلیظتر و مرطوبتر هم شده است. گرمای ناشی از تراکم بخار آب را به آب مایع تبدیل میکند و آبی که قاطی هوای فشرده است خاصیتی اسیدی دارد. در مجاورت آب اسیدی لولهها زنگ زده و ابزارآلات تخریب میشوند.
مخزن پس از استیجهای فشردهسازی کمپرسور بلافاصله قرار گرفته و سردترین نقطهی شبکهی توزیع را فراهم میاورد. هوای فشرده که وارد مخزن میشود ۷۰ تا ۷۵ درصد از کل محتوای آب آن میعان کرده و در کف مخزن جمع میشود. تا بدینجا میدانیم که کف مخزن پر از آب و روغنی است که در غیر اینصورت در سیستم ما خرابکاری میکردند.
مخزن عضو ارزانی است که از تجهیزات گرانقیمت پاییندست، درایر کمپرسور و لولهکشی ارزشمند محافظت میکند. تخلیهی سادهی روزانهی کف مخزن شاهد ارزش آن است.
دلیل پنجم و آخر: صرفهجویی در برق و هزینه تعمیرات
اگر کار کمپرسور اسکرو به روشن و خاموش مکرر بیفتد، اولین و سادهترین اتفاق افزایش مصرف انرژی است که با هر بار استارت مجدد برق میکشد. همچنین کمپرسور اسکرو با استارت و استاپ مکرر دشمنی دارد و دچار خرابیهای فراوان میشود. مخزنی که سایز مناسبی هم داشته باشد سیکلهای کمپرسور را طولانی و نرم میکند.
قاعده سرانگشتی خرید مخزن کمپرسور
برای کمپرسور اسکرو نیازی به خرید بزرگترین مخزنی که در بازار پیدا کردید نیست. به قولی به ازای هر ۱ فوت مکعب بر دقیقه هوای تولیدی بهتر است ۴ تا ۶ گالن فضای ذخیره داشته باشید. با تبدیل به متر مکعب بر دقیقه و لیتر خواهیم داشت: به ازای هر ۳ متر مکعب بر دقیقه یا ۵۰ لیتر بر ثانیه هوادهی، به ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ لیتر مخزن هوای فشرده نیاز دارید. مخزن کمپرسور در حقیقت وظایف فلایویل، تلهی روغن، سپراتور آب، مانع افت فشار و البته که فضای ذخیرهی شما را بر عهده دارد.
اما یک سوء تفاهم بزرگ را از سر راه برداریم
مخزن کمپرسور جادوگر نیست
تصور کنید امکان خرید کمپرسور مورد نظر خود را ندارید. یعنی امکان خرید کمپرسور با هوادهی دقیق نیست. دو پیشنهاد به جای آن برای شما بر روی میز است:
پیشنهاد ۱: کمپرسور بزرگتر بخرید.
پیشنهاد ۲: کمپرسور کوچکتر با مخزن بزرگتر بخرید.
کدام راه چاره است؟
در نگاه اول هر دو راهحل پاسخگوست. حتی بسیاری از ایرادات خرید کمپرسور سایز بزرگ میگویند. کمپرسوری که به طور پیوسته با ظرفیتی کمتر از ۳۰ درصد خود کار کند آب میاورد و خراب میشود. پس شاید راه حل همان تهیهی مخزن بزرگتر باشد؟ اینطور نیست. حقیقت آن است که حتما باید کمپرسور بزرگتر را بخرید و از ترکیب بمب هد کوچک با مخزن بزرگ فرار کنید.
اگر محکوم بودید، حتما کمپرسور بزرگتر را بخرید
در میان دو پیشنهادی که محکوم به آنها شدهاید، همیشه گزینهی اول را انتخاب کنید. هزینهی اولیهی بیشتر میارزد. کمپرسور اسکروی بزرگتر زودتر نیاز را تامین کرده، به فشار قطع رسیده و آنلود میکند. چنین دستگاهی استراحت میکند، روغن آن استراحت میکند و بلبرینگهای آن نیز. کمپرسور کوچک را باید زود تعویض کنید اما کمپرسور بزرگ حالا حالاها کنار شماست.
مخزن هوای فشرده قطعهای جانبی است. شما هیچگاه بر روی قطعه و عضو اصلی سیستم خود ریسک نمیکنید. آیا خانهی خود را در محلهی بهتر میخرید یا ماشین خود را تبدیل به بنز میکنید؟ البته خیلیها شاید بنزسواری در محلهای بسیار ضعیف را ترجیح دهند.
کمپرسورهای اسکرو در ۸۵ تا ۹۵ درصد ظرفیت بیشترین راندمان را دارند. کار کمپرسور در ۱۰۵ درصد ظرفیت توان ویژه یا کیلووات مصرفی به ازای مترمکعب تولیدی به شدت افزایش میدهد. اما اگر دستگاه بزرگتر بر روی ۷۰ درصد هم کار کند، اوکی خواهد بود. خرید کمپرسور بزرگتر تا ۲۰ درصد آیندهنگری و تضمین کارکرد در شرایط مختلف است. اما اگر حتی مجبور به خرید کمپرسوری ۱۰۰ درصد بزرگتر هم بودید، بخرید. بهتر از آن است که ۱۸ ماه بعد دستگاه کمپرسورتان بسوزد!
کدام مصارف هوای فشرده استثنا محسوب میشود؟
اگر مصرف هوای شما متناوب است، یعنی گاهی به گاهی است و پیوسته نیست، اصلا از پایه نباید سراغ کمپرسور اسکرو بروید. ولی اگر هم رفتید شاید کمپرسور کوچک اوکی باشد. ولی نروید. برای چنین مصارفی کمپرسور پیستونی ایدهآل است.
