آب تهدیدی جدی برای سیستم هوای فشرده بوده و حذف آن از سیستم از مهمترین دغدغههای بهرهبرداری از کمپرسور هواست. کمپرسور اسکرو باشد یا سانتریفیوژ، حضور آب در سیستم مسئلهای جدی است و عامل خرابیهایی چون زنگزدگی، خرابی قطعات و آلودگی هوای فشرده در بخشهای مختلف دستگاه خواهد شد.
آب داخل کمپرسور لزوما از بیرون وارد نشده و بخشی از آن نتیجهی طبیعی فرآیند فشردهسازی هواست. هوای مرطوبی وارد کمپرسور هوا میشود، بخار موجود در هوای ورودی در اثر فشردهسازی به مایع تبدیل میشود و بایستی از سیستم حذف گردد. اکثر تاسیسات هوای فشرده از خشک کن یا درایر هوا برای این منظور استفاده میکنند، ولی حتی درایر هم نمیتواند در برابر حجم زیاد رطوبت عمل بهینه داشته باشد و گاه رطوت پس از درایر وارد سیستم توزیع میشود.
راههای ورود آب به سیستم هوای فشرده چیست؟
در مکش هوا، کمپرسور همواره رطوبت بخار موجود در هوای محیط را به داخل میکشید و همین مقدار نیز در طول زمان توان خرابی کمپرسور را دارد. اگر کمپرسور در فضای باز نصب شده باشد و حداقل سه طرف آن بدون پوشش باشد، آب باران و ذرات آب به داخل دستگاه نفوذ خواهد کرد.
در کمپرسورهای چندمرحلهای باید آب از هوا جدا و تخلیه گردد تا از مرحلهای به مرحلهی بعد منتقل نشود. این مسئله در کمپرسور اویل فری دومرحلهای و توربوکمپرسورهای چندمرحلهای پررنگ است. از خطرات جدی دیگر خرابی مبدلهای حرارتی یا کولرهای کمپرسور است. ترک، نشتی یا شکستگی کولرهای کمپرسور آب را مستقیما وارد جریان هوا و حتی وارد مسیر روغن کمپرسور میکند.
آب داخل کمپرسور چه میکند؟
مشکلهای حضور آب در کمپرسور هوا یکی دو تا نیست، برخورد تکنسینهای کمپرسور با آب داخل کمپرسور کم و بیش برخوردی توام با احساس چندش است. هرگونه حضور آب در کمپرسور هوا خطراتی چون گرفتگی، کاهش ظرفیت، بار مضاعف رو فیلتر و درایر، یخزدگی، خطای سنسورها، آلودگی هوای فشرده، خرابی قطعات و آسیب به کیفیت محصولات نهایی را به همراه دارد.
آب زنگ و رسوبات فلزی را شسته و به لولهها، کولرها و حتی خطوط کنترل منتقل میکند و منجر به گرفتگی و انسداد مسیر هوا میشود. در ادامه آب و گرفتگیهای حاصل از آن جریان هوا را کاهش میدهد. بایستی مدنظر قرار گیرد که هوای مرطوب هوایی سنگینتر است و افت فشار در سیستم را افزایش میدهد.
در نتیجهی حضور آب فیلترها، سپراتورها و درایر باید دو شیفت کار کنند، فیلترها سریعتر اشباع شده و سریعتر نیازمند تعویض خواهد بود. به هنگام سرما آب در خطوط لولهی کمپرسور یخ میزند و این عامل ترکیدگی خطوط کمپرسور، لولهها، واشرها و قطعات و ترک خوردگی آنها خواهد بود.
شیرها، سنسورها و تجهیزات اندازهگیری از دیگر قربانیان آب هستند که در پی خرابی دادههای غلط ارسال خواهد کرد. همچنین این سیال محیطی برای رشد باکتریها و کپکها فراهم میکند که کیفیت هوا را کاسته و محصول نهایی را آلوده خواهد کرد.
خرابی قطعات کمپرسور بدیهی است. آب خوردگی و زنگخوردگی نواحی فلزی چون مخازن، لولهها و شیرها را به همراه دارد که عمر مفید قطعات را نصف میکند. در برخی مصارف نیز آب به طور مستقیم بر روی محصول نهایی اعمال میشود که آلودگی آن آسیبی قطعی و طبیعی به همراه دارد.
در رنگکاری و پوششدهی شکلگیری تاول، عدم چسبندگی مناسب و نقصهای ظاهری،در کارگاههای بدنهی خودرو لک، نقص رنگ و عیوب سطحی از حضور آب در هوای فشرده خروجی نشئت میگیرد. در صنایع غذایی فساد محصولات قطعی است و در داروسازی آب استریلیزاسیون و کیفیت داروها را تخریب خواهد کرد. آب در صنایع الکترونیک نیز در قطعات حساس خرابی و آسیبدیدگی ایجاد میکند.
آب را چطور از سیستم هوای فشرده بیرون میکشید؟
تلهی آبگیر کمپرسور
تلههای آبگیر از روشهای اصلی حذف آب هستند. گرفتگی، تجمیع آب یا خرابی تلهها میتواند مشکلآفرین باشد و در پروسهی تخلیهی آب دست انداز ایجاد کند. توصیه میشود تلهها را روزانه چک و تست کنید و توجه ویژهتری به بخشهایی چون درایر کمپرسور، فیلترها و مخزن هوای کمپرسور داشته باشید.
انواع تلهی آبگیر
- تلهی زمان دار: در فواصل زمانی معین و بدون توجه به حضور آب یا نبود آن باز میشود. این تله دقیق نبوده و دو سوی طیف مشکلات آن یکی هدررفت هوای فشرده و دیگری عدم تخلیه به هنگام حضور آب زیاد است.
- تلهی شناور: همچون شناور توالت فرنگی و دیگر مخازن، به ارتفاع آب حساس است و با تجمیع آب باز میشود. این تلهها دقیقتر از تلهی تایمردار است ولی امکان زنگزدگی یا گرفتگی با گل و لای همچنان وجود دارد.
- تلهی بدون هدررفت: در این مدل از سنسورهای القایی یا مغناطیسی برای تشخیص سطح آب استفاده میشود. این تلهها فقط آب را تخلیه کرده و هدررفت هوا ندارد. با بکارگیری چنین تلههایی بهرهوری انرژی بهبود می یابد، ولی هزینهی اولیهی خرید آن بیشتر است. سایر روشها؟ کلیک کنید.
نکات تکمیلی
✔ تلههای آبگیر را روزانه تست کرده و از صحت عملکرد آن اطمینان حاصل کنید.
✔ از زنگ هشدار برای خرابی تلهها استفاده کنید.
✔ با توجه به محیط، بار رطوبتی و نیاز سیستم تلهی آبگیر مناسب را انتخاب کنید.
