۱. عامل سه چهارم جراحات ناشی از هوای فشرده کدام است؟
الف) دمیده شدن هوای پرفشار به زیر پوست
ب) سطوح بالای نویز ناشی از کمپرسور باد صنعتی
ج) پرتاب براده به داخل چشم، گوش و صورت
۲. اگر شلنگ به یک نازل تایید شده متصل باشد امکان پاکسازی ایمن بدن خود با هوای فشرده را داریم؟
الف) درست
ب) نادرست
۳. استفاده از محافظ شنوایی در سطوح نویز بالاتر از ۸۵ دسیبل ضروری است.
الف) درست
ب) نادرست
۴. در زمان بهرهگیری از هوای فشرده برای پاکسازی اماکنی مانند کارگاههای نساجی و فرآوری کاغذ، خطر کدام یک از گزینههای زیر بسیار افزایش می یابد؟
الف) سطوح نویز بالا
ب) آتشسوزی یا انفجار
ج) آسیبدیدگی های چشمی احتمالی
۵. کدام یک از گزینههای زیر در صورت دمیده شدن مستقیم هوای پرفشار به زیر پوست محتمل است؟
الف) بستههای هوا منجر به نشانههای مشابه با حملهی قلبی شود.
ب) بستههای هوا منجر به سکتهی مغزی شود.
ج) آلایندهها منجر به عفونت بافتهای نرم بدن شود.
د) تمامی موارد فوق
۶. بازرسی تجهیزات هوای فشرده پیش از هر بار استفاده ضروری است.
الف) درست
ب) نادرست
۷. چرا آب مخزن کمپرسور می بایست به طور منظم تخلیه شود؟
الف) برای رهایی از فشار هوای مازاد
ب) برای خارج کردن دی اکسید کربن از داخل مخزن
ج) برای جلوگیری از تجمع زنگ در داخل مخزن
پاسخهای صحیح کوئیز ایمنی
ترجمه شده از وبسایت اطلس کوپکو آمریکا
چهار و نیم نکته مهم برای ایمنی کار با هوای فشرده
کمپرسور هوا نسبتا ایمن و در مقایسه با برخی از دیگر منابع انرژی چون الکتریسیته یا گاز مطمئنتر است؛ ولی هوای فشرده انرژی ذخیره شده است و احترام انرژی ذخیره شده واجب. در کنار تجهیزات هوای فشرده بایستی احتیاط داشت و با آگاهی محیطی کافی با آن کار کرد. توصیههایی که در ادامه آمده برای هر نوع و برند کمپرسور چه سانتریفیوژ چه پیستونی و چه روتاری اسکرو یا اطلس کوپکو، کایزر، اینگرسولرند، فوشنگ و کایشان، کاربرد دارد.
نکتهی شمارهی یک: خطرات الکتریکی را جدی بگیرید.
برق و الکتریسیته یکی از جدیترین و پنهانترین خطرات کار با کمپرسور هواست. داخل پنل کنترل کمپرسور معمولی تا پنج ولتاژ مختلف جریان دارد و باز کردن پنل توسط هر کسی غیر از تکنسین حرفهای تعمیر کمپرسور، مهندسی برق یا تکنسین برق واقعا خطرناک است.
قبل از هر کار اطمینان حاصل کنید که کمپرسور از منبع برق کاملا عایق و ایزوله شده است. بعضی از قطعات، مثلا درایو سرعت متغیر انرژی را در خازن ذخیره میکنند و در نتیجه ممکن است تا ۱۵ دقیقه طول بکشد تا کاملا تخلیه شود. همواره با مولتیمتر وجود برق را چک کنید.
نکتهی شمارهی دو: مراقب قطعات متحرک و چرخان باش.
هر کمپرسور که هوا تولید میکند قطعات متحرک دارد. بسیاری از تکنسینها یا اپراتورهای کمپرسور هوا به هنگام کار یا عملیات سرویس و نگهداری گاردهای ایمنی یا برچسبهای هشدار را جدی نمیگیرند و این باعث صدمات جدی است. فضای کارگاه و کارخانه جلوی درب دبیرستان دخترانه نیست که تکچرخ میزدید، میتوانید با خیال راحت مردانگی سمی قدیمی را کنار گذاشته و ایمنی صددرصدی را لحاظ کنید.
پیش از راهاندازی کمپرسور بازدید سرعتی دورتادور دستگاه برای اطمینان از گاردها و پاک نشدن هشدارها توصیه میشود.
نکتهی شمارهی سه: هر قطعهی فلزی ممکن است داغ باشد.
گرما و سوختگی از دیگر خطرات کار با کمپرسور هواست. در برخی سیستمها دما تا ۲۶۰ درجه سانتیگراد میرسد و حتی پس از خاموش کردن دستگاه تا یک ساعت خنک شدن قطعات طول خواهد کشید. در زمستان توجه کنید: بخار آب داخل هوای فشرده ممکن است یخ بزند و وقتی شیر باز شد کریستالهای یخ تحت فشار با سرعت زیاد پرت شده و مثل ترکش عمل کنند.
نکتهی شمارهی چهار: هوای فشرده انرژی ذخیره شده است.
خیلی وقتها فراموش میشود که هوای فشرده انرژی ذخیره شده است. پشت هر شیر، لوله یا اتصالات مقدار قابل توجهی فشار انتشار آزادی را میکشد. باز کردن اتصالات یا دور زدن تابلو، شیر کنترل و مسیر جریان بدون اطمینان از صفر بودن فشار حادثه ساز است. برخی از برندهای معتبر بر روی مخزن روغن و هدر کمپرسور گیج فشار داخلی قرار داده اند تا از وجود فشار داخل سیستم یا عدم آن اطلاع حاصل کنید. این فشار در مدلهای دیگر در صفحهی کنترل قابل مشاهده است.
نکتهی چهار و نیم:
گاهی ما در خطر کریستال یخ، فشار هوا، صدای وحشتناک کمپرسور یا حرارت قطعات فلزی نیستیم، ما خود خطریم! بسیاری از حوادث نه به موجب بی احتیاطی، بلکه به خاطر اعتماد به نفس بیش از حد رخ میدهند. چنین اعتمادی به حواسپرتی و غفلت هم ختم میشود. بی توجهی به پانل کنترل و لمس سطوح داغ یا قطع برق ولی فراموش انرژی ذخیرهی خازن از جملهای این اشتباهات مهلک است. همچنین واکنش طبیعی بدن مثل عقب کشیدن یا لرزیدن به هنگام برق گرفتگی و سوختی ممکن است ناخواسته ابزار یا دست را وارد منطقهی خطرناکتری کند، دومینوی بدبختیها!
ایمنی در کار با کمپرسور فقط در پوشیدن لباس کار خلاصه نمیشود، درک خطرهای پنهان، چک لیست پیش از شروع به کار و آگاهی ضروری است.
هشت نکتهی تکمیلی ایمنی کمپرسور هوا
اطمینان حاصل شود که همهی افراد با اصول پایهی کمپرسور آشنا هستند و اپراتورهای کمپرسور آموزش کامل دیده باشند. هوای فشرده همیشه به عنوان چهارمین یوتیلیتی شناخته میشود. ایرانیان خارج از کشور میدانند که آب و برق و گاز یوتیلیتی نامیده میشود، سه منبع نیرو و یار انسان در کار و زندگی که به طور مستقیم برای خانهها تامین میشود. در کنار برق، آب و گاز طبیعی، هوای فشرده در محیطهای صنعتی نقش چهارمین نیروی خدماتی را ایفا میکند. کمپرسور هوایی که به خوبی نگهداری شود منبع انرژی بسیار ایمن و کارآمدی برای انواع و اقسام صنایع و معادن است. با این حال، تمامی منابع انرژی شایستهی احترام و احتیاطند، حوادث رخ میدهد و رعایت اصول پایه نجاتبخش جان و اموال شماست.
۱: مقررات و استانداردها را رعایت کنید. استانداردهایی چون OSHA برای کمپرسور هوا و ایمنی کار با آن طراحی شده اند و رعایت دستورالعملهای آنها ضروری است.
۲: از افراد حفاظ شود. این شاخهی ایمنی اصطلاحا PPE نامیده میشود و شامل تجهیزات حفاظت فردی برای کارکنان است که عبارت است از عینک ایمنی، ماسک، دستکش لاستیکی یا چرمی، کفش ایمنی پنجه فولادی، پیشبند چرمی یا پی وی سی و محافظ گوش.
۳: اپراتورها تحت آموزش پیوسته باشند. آموزش کامل اصول هوای فشرده و نحوهی کار با دستگاه، آموزش جدید در صورت ارتقا دستگاه و علائم هشدار و نشانههای مربوطه به خوبی شناخته شود.
۴: نگهداری پیشگیرانه برنامهایست که در طی آن بایستی دستورالعملهای سازنده مو به مو رعایت شود، روغن مناسب استفاده کنید تا از خرابی شدید و افزایش دما جلوگیری به عمل آید، قبل از سرویس برق دستگاه را قطع کنید و از برچسبهای ایمنی یا قفل استفاده کنید، قطعات فرسوده را فورا تعویض کنید و فقط از قطعات اصلی یا تامین کنندگان معتبر استفاده کنید.
۵: خطرات را بشناسید. برای برق اتصال به زمین و نصب صحیح تجهیزات الکتریکی توصیه میشود، برای گازهای خطرناک توصیه میشود که کمپرسورهای دیزلی را فقط در فضای باز استفاده کنید، برای شیلنگها توصیه میشود قبل از جدا کردن، فشا را آزاد کنید و برای ذرات پرتابی ناشی از فشار بالا و صدای زیاد کمپرسور تمهیدات لازم را بیندیشید.
۶: نصب و راهاندازی صحیح کمپرسور هوا و تجهیزات جانبی آن بدیهی است. هوای ورودی با تمیز و خشک باشد. همهی قطعات سیستم برای فشار کاری مناسب طراحی شده باشند. شیرهای اطمینان را تغییر نداده و حذف نکنید. شیرهای تخلیه را از رطوبت دور نگاه دارید. شیر قطع کننده حتما در دسترس باشد و قطعات متحرک محافظ داشته باشند. همچنین تهویهی مناسب و کنترل سطح رطوبت کلیدی است.
۷: برای شروع به کار کمپرسور چک لیست داشته باشد. قبل از راهاندازی سطح روغن کمپرسور را بررسی کنید، ابزار پنوماتیک را روانکاری کنید، سطح سوخت در مدلهای دیزلی بررسی شود، از تمیزی فیلتر هوا اطمینان حاصل کنید، خطوط انتقال هوای فشرده را چک کنید که به درستی متصل باشند، حتما مطمئن شوید که ابزار در حالت روشن و فعال نیستند و محافظ گوش را بگذارید.
۸: هوای فشرده هوای تنفسی نیست. از هوای فشرده برای تمیز کردن لباس یا بدن خود هرگز استفاده نکنید. از هوای فشرده برای تحت فشار قرار دادن مخازن غیرمجاز بهره نبرید و هرگز در محیط شوخی نکرده و رفتار غیرحرفهای بروز ندهید که خطر آسیب جدی یا مرگ وجود دارد.
