قاعدهای سرانگشتی میگوید در فشار ۶ بار به ازای هر اسب بخار حدود ۴ تا ۵ CFM هوا تولید میشود. یعنی کمپرسور ۱۰ اسب بخاری حدود ۴۰ تا ۵۰ CFM هوادهی دارد. بکارگیری کمپرسور ۴۵ مترمکعب بر دقیقه یا ۱۶۰۰ CFM بدین معناست که شما ۴۰۰ اسب بخار قدرت هوای فشرده لازم دارید. این تناسب برای کمپرسوری که بهینهتر کار کند به ۳۲۰ اسب بخار توان ورودی مورد نیاز کاهش خواهد یافت. کمپرسور اطلس کوپکو XAS1600 مجهز به موتور ۳۲۸ کیلووات کاترپیلار است.
در مثالهای دیگر کمپرسور HP1600 دوسان یا اینگرسولرند ۴۵ مترمکعب بر دقیقه هوای فشردهی ۱۰ بار تولید میکند و از موتور کاترپیلار C13B بهره میبرد که ۵۳۶ اسب بخار قدرت دارد. ۵۳۶ اسب بخار، آن هم وسط بیابان، میخواهید چه کار؟ خریدار این کمپرسورها کیست؟
مصارف ۴۵ مترمکعب در دقیقه هوای فشرده:
- حفاری داندهول عمیق
- کار همزمان چند دکل حفاری
- حفاری عمیق با نیاز شدید به هوا
- دستگاه بزرگ حفاری چال انفجاری
- حفاری چاه
- پروژه خط لوله و ساخت و ساز
- کاربرد صنعتی با نیاز فشار قوی به حجم بالای هوای فشرده
- عملیات نیازمند حفظ دبی پیوسته
کمپرسور پرتابل با چنین قدرتی توان تغذیهی ۱۰ ها چکش بادی و یک تیم سندبلاست را دارد. چه کسی این مقدار هوای فشرده نیاز دارد و چرا نمیتواند از جای دیگری آن را تامین کند؟ جواب سوال دوم آسان است، جایی که آنها کار میکنند برق صنعتی پایدار اصلا وجود ندارد. مردم از سر دلخوشی به سراغ هوای فشرده نمیروند؛ هوای فشرده وقتی به میان میآید که همه گزینههای دیگر شکست خوردهاند.
ابزار برقی شکننده است، به سیم، ترانسفورماتور، ظرفیت کافی شبکه و محیطی امن نیاز دارد. هوا همه جا هست و رایگان است. انرژی هوای فشرده به صورتی مکانیکی ذخیره شده و کمپرسور ۴۵ متری یا ۱۶۰۰ CFM برای کاربردهای زیر لازم است:
- جایی که شبکهی برق نداریم. خطوط لولهی دورافتاده، دکلهای مخابراتی روی قلهی کوه و مناطق آسیبدیده از سیل و زلزله همگی از آن جملهاند.
- جایی که شبکه برق کارامدی که از پس بار برآید نداریم. راهاندازی ۵۰۰ اسب بخار موتور الکتریکی باعث افت ولتاژ یک تاسیسات کامل میشود.
- جایی که برق خطرناک باشد. پالایشگاه، سیلوهای غلات، فضاهای بسته با گردوغبار و فضای نزدیک به گاز انفجاری همگی این چنین هستند.
- بعضی جاها توقف کار و خواب خط تولید از خود دستگاه گرانتر تمام میشود. برخی تاسیسات و کارخانجات چنان تولیدی دارند که کمپرسوری ۴۰ میلیاردی از یک روز خواب تولید ارزانتر است.
مسئله کمپرسور ۴۵ مترمکعب بر دقیقهای که بر روی چهار چرخ به راه میفتد و توان مورد نیاز تجهیزات را به صورت هوای فشرده تامین میکند چندین زاویهی قابل بررسی دارد.
زاویه اول: چرا این قدر بزرگ؟
یک تیم حرفهای اسکلتبندی ساختمان ۱۰ تا ۲۰ CFM برابر با نیم مترمکعب بر دقیقه هوای فشرده لازم دارد، کمپرسور HP1600 اینگرسولرند ۹۰ برابر این نیاز را تامین میکند. چون برخی ابزار عطش هوای فشرده دارند:
در بخشهای مختلف نگهداری خط لوله از عملیاتی با نام پیگینگ یا توپکرانی استفاده میکنیم. پیگینگ دقیقا به انگلیسی به شکل Pigging نوشته میشود و نام خود را از صدای جیغ مانندی گرفته است که نخستین تجهیزات پیگینگ، متشکل از کاه و سیم، هنگام حرکت در لوله ایجاد میکردند. پیگ در انگلیسی به معنای خوک
است و اگر خوک دیده باشید با صدای جیغمانند آن آشنا خواهید بود. در فارسی این عملیات را به پیگرانی یا توپکرانی میشناسیم.
طی فرآیند پیگرانی ابزاری با نام پیگ از درون خط لوله عبور داده شده و وظایف گوناگونی را آن داخل و در طول مسیر لوله انجام میدهد. البته که عنوان پیگ یا PIG بعدها به شکل مخفف Pipeline Inspection Gauge یا ابزار بازرسی خط لوله نیز بازتعریف شده است. پیگها با کمک پرتابگر پیگ وارد خط لوله شده و در نقطه گیرندهی پیگ از خط لوله خارج میشوند. عامل حرکت پیگ میتواند نیروهای مختلفی از جمله نیروی هوای فشرده، سیالات دیگر و به طور متداول نیروی محرکهی خود سیال داخل خط لوله باشد.
کمپرسور ۱۶۰۰ CFM منبع تنفس یک کارگاه کامل است و قرار نیست فقط به یک دستگاه بادی سرویس دهد. همانطور که در بالا میبینید ابزار مختلف مصارف هوای فشرده متفاوتی دارند. برای مثال نازل سندبلاست یک چهارم اینچی تا ۱۰۰ CFM یا ۳ مترمکعب بر دقیقه هوای فشرده لازم دارد. کمپرسوری که بیش از ۱۰ برابر این حجم هوای فشرده تولید میکند قرار نیست فقط یک نازل سندبلاست را فعال نگه دارد. پرمصرفترین مشتری هوای فشرده، حفاری است.
چرا به جای یک کمپرسور ۴۵ متری از ۲ کمپرسور ۲۲ متری یا ۴ کمپرسور ۱۱ متری استفاده نمیکنیم؟
- پشتیبانی و تعمیرات
- مصرف سوخت
- حمل و نقل
- فضای اشغالی
- آرایش شیلنگها
- پایداری فشار
- عملکرد در بار جزئی
- اگر یکی از چهار تا خراب شود چه میشود؟
- هماهنگی چهار دستگاه و مدیریت هوای فشرده خروجی
- آیا حفاری به تمام ظرفیت کمپرسور در تمام مدت نیاز دارد؟
تصمیمی مهندسی باید گرفت.
زاویه دوم: چه کسی؟
عملیات نگهداری خطوط لوله و نفت
خطوط لوله نیازمند پیگرانی هستند. پیگرانی هم باعث تمیزکاری و پاکسازی خط لوله خواهد بود و هم با تجهیز به سنسورها بازرسی دورهای یا تعمیراتی را انجام میدهد. برای تخلیه گاز قبل از تعمیرات خط لوله نیز از هوای فشرده استفاده میشود.
این عملیات نیازمند حجم عظیم و پیوستهای از هوای فشرده است و کمپرسور ۴۵ متری تجهیزات استانداردی برای نگهداری خطوط لوله محسوب میشود. این کمپرسورها باید هم پرتابل باشند، خطوط لوله صدها کیلومتر امتداد دارد.
خطوط لوله در برخی موارد به هوای فشردهی بدون روغن یا کمپرسور اویل فری نیاز دارند که در این موارد پای کمپرسورهای قدرتمند و پرتابل اطلس کوپکو به میان خواهد آمد:
PTS 800 اطلس کوپکو از آن جمله است:
کمپرسور اسکرو دیزلی و اویل فری PTS 800 اطلس کوپکو، کمپرسوری دو مرحلهای است که برای فعالیت در شرایط سخت، مانند مناطق آفشور و نگهداری خطوط لوله، طراحی شده است. این کمپرسور با ظرفیت هوادهی ۲۲.۵ مترمکعب بر دقیقه و فشار عملیاتی ۱۰/۳۴ بار، هوای فشرده خشک و بدون آلودگی روغن تولید میکند. موتور این دستگاه از نوع MTU 6R1000 با توان ۲۱۰ کیلووات است. ویژگیهای خاص این کمپرسور شامل افترکولر یکپارچه، سیستم شات دان، و سیستم اطفای حریق اتوماتیک است. منبع
حفاری چاه و معدن
حفاری و هوای فشرده دوستهای خوب یکدیگرند. در حفاری پنوماتیکی هوای فشرده به تخلیهی چال از خردهسنگها کمک میکند. هرچه چاه عمیقتر، حجم هوای فشردهی مورد نیاز بیشتر خواهد بود و کمپرسور ۴۵ متری اینجا کارآمد است.
واکنش سریع به فاجعههای طبیعی و تعمیرات شهرداری
وقتی لولهی آب ساعت ۳ بعدازظهر یا ۳ بامداد بترکد، باید بتُن را بشکنید، ترانشه را با بکارگیری ابزار پنوماتیک خشک کنید و هرگز فرصت و فضای مناسبی برای سیمکشی موقتی برق نخواهید داشت. کمپرسور پرتابل فورا و روی تریلی به محل اعزام شده و هوای فشردهی موردنیاز را تامین میکند.
ترانشه، برگرفته از فرانسوی Tranchée، به فرورفتگیهای مصنوعی یا طبیعی در سطح زمین گفته میشود که ژرفای آنها از پهنایشان بیشتر و پهنای آنها از درازایشان بسیار کمتر است. ویکیپدیا
توقف صنعتی و تعمیرات اساسی
پالایشگاه، کارخانجات تولید فولاد و فلزات و کارخانجات شیمیایی هر چند سال یک بار برای تعمیرات اساسی از مدار خارج میشوند. در طول تعمیرات صدها ابزار پنوماتیک همزمان در منطقهای خطرناک کار میکنند و امکان ارسال موتور الکتریکی برای آنها را نداریم. کمپرسور دیزلی پرتابل تنها گزینهی شماست.
سندبلاست و آمادهسازی سطوح کار
پلها، کشتیها، مخازن ذخیره به سندبلاست نیاز دارد و هر نازل یک چهارم اینچی سندبلاست ۳ مترمکعب بر دقیقه هوای فشرده لازم دارد. تیم چهارنفره سندبلاست که هرکدام با دو نازل کار میکند تا ۲۵ مترمکعب بر دقیقه هوای فشرده نیاز خواهد داشت.
در سندبلاست تهویه امکانات هوایی مطبوع محسوب نمیشود. تنها راه کنترل گردوغبار مرگبار و سلامت اپراتور و دستگاه از تهویه میگذرد.
ماسه و مواد ساینده به ذرات ریز و معلق در هوا تبدیل میشود و این ذرات حاوی سیلیس کریستالی است که ورود آن به ریه بیماری سیلیکوزیس را به همراه دارد. ورود ذرات سیلیس به موتور دیزلی و یا مکش آن به درون واحد کمپرسور نیز منجر به بیماری تخریب روتور، بلبرینگ و سیل و خرابی دستگاه میشود. به نقل از مرجع
در سندبلاست حتی اگر به بیماری لاعلاج اپراتور و خرابی کمپرسور در دو سه روز کار رضایت داشته باشید، ابر غلیظ گردوغبار دید را تار میکند و نمیبینید که کجا را سندبلاست میکند. تهویه مناسب ضرورت سندبلاست است.
شباهت کمپرسور ۴۵ متری با جرثقیل
کمپرسور سیار یا پرتابل کوچک نیست، شما زمانی به سراغ آن میروید که به هوای فشرده هرجا که کار باشد نیاز داشته باشید. این تجهیزات زیرساختی صنعتی بر روی چرخ است و دائم در حال حرکت و پاسخگویی به نیازهاست.
کمپرسور دیزلی ۴۵ متری چند است؟
کمپرسور نو و صفر دیزلی که ۴۵ مترمکعب بر دقیقه هوای فشرده تولید کند در خارج از ایران بین ۶۰ تا ۲۰۰ هزار دلار قیمت میخورد. این قیمت در ایران و در موارد دست دوم و کارکرده تنوع بیشتری خواهد داشت. کمپرسور دیزلی در این ابعاد ساعتی ۵ تا ۱۰ گالن سوخت دیزل مصرف میکند و ۳ تا ۵ تُن وزن دارد.
این غول دیزلی گرانقیمت معمولا مشتریهای خود را دارد و بیکار نمیماند. بسیاری از همکارانی که کمپرسور در این ابعاد دارند هم معمولا در پارکینگ نخوابانده و سراغ که بگیرید کمپرسور دیزلی آزاد با حجم بالا ندارند. چون تاخیر در تعمیر خط لوله، تعطیلی پالایشگاه و بیآبی شهر چند ۱۰ برابر قیمت این کمپرسور آسیب وارد میکند.
کمپرسور دیزلی ۴۵ متری از خطر هیبریدی و برقی در امان است
همه چیز برقی میشود، اما این یک قلم را معاف کنید. جایگزینی برای موتور دیزلی ۵۰۰ اسب بخاری که ۱۲ ساعت متوالی هوای فشرده در مکانی دورافتاده تولید میکند نداریم. کمپرسورهای برقی و هیبریدی یکی یکی سبز میشوند، اما فیزیک فشردهسازی در حجمهای بالا بسیار بیرحمانه است، باتریهای کنونی تاب آن را ندارند.
کمپرسور ۴۵ مترمکعب بر دقیقه یا ۱۶۰۰ سی اف ام پدیدهی نادری است، فناوری قدرتمند و سختجانی که جایگزین ندارد.
